Η παγκόσμια ύφεση, ανησυχεί τον ΟΗΕ, τη ΔΟΕ, τους κεντρικούς τραπεζίτες, αλλά όχι τους πολιτικούς

Η παγκόσμια οικονομία εμπνέει ανησυχία σε όλους πλέον. Και στους εργαζόμενους και στους τραπεζίτες και στους πολιτικούς και στους γραφειοκράτες. Οι τραπεζίτες παρατηρούν ότι μόνον οι κεντρικές τράπεζες συνεχίζουν να παρέχουν ρευστότητα στην παγκόσμια οικονομία και στην πραγματική και στη φούσκα. Οι εμπορικές τράπεζες εδώ και πολύ καιρό απέχουν από το να δημιουργούν χρήμα από το μηδέν, να αυξάνουν την πίστωση με τη δημιουργία ακόμα μεγαλύτερου χρέους. Το αποτέλεσμα είναι ότι οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να αντλήσουν ρευστότητα ενώ πολλές από αυτές έχουν μεγάλα διαθέσιμα, πάντως μεγαλύτερα από ότι πριν από την κρίση.

H Μαγική εικόνα μέσα από τα ΜΜΕ και η πραγματική εικόνα της Ελλάδας

Ας ασχοληθούμε πάλι με την μαγική εικόνα την οποία προσπαθεί να δημιουργήσει η κυβέρνηση και η τρόϊκα με το οικονομικό επιτελείο στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Η μαγική εικόνα δημιουργείται πρώτον με την υποβάθμιση των πραγματικών γεγονότων και συνθηκών και δεύτερον με την διόγκωση ασήμαντων ή μικρής σημασίας γεγονότων και την προβολή μελλοντικών προσδοκιών, ως πραγματικών και αναμφισβήτητων γεγονότων. Τα πραγματικά γεγονότα που πρέπει να υποβαθμιστούν για να δημιουργηθεί η μαγική εικόνα, το 1.300.000 άνεργοι. Οι 400.000 οικογένειες όπου δεν υπάρχει ούτε ένας εργαζόμενος. Οι 300.000 εργαζόμενοι που είναι απλήρωτοι εδώ και ένα χρόνο ή σχεδόν ένα χρόνο. Οι 700.000 εργαζόμενοι οι οποίοι είναι απλήρωτοι από λίγες εβδομάδες έως λίγους μήνες και παίρνουν έναντι. Οι σχεδόν 100.000 το χρόνο νέοι μορφωμένοι που μεταναστεύουν στο εξωτερικό, αν το καταφέρουν για να ζήσουν αφού στην Ελλάδα δεν υπάρχουν δουλειές. Η απελπισία οδηγεί πάνω από έναν έως κατά μέσο όρο δύο άτομα την ημέρα στην αυτοκτονία. Αυτός ο πόνος και το αίμα πρέπει να υποβαθμιστεί μαζί με τον πόνο των υπολοίπων 3.500.000 Ελλήνων εργαζομένων που δεν ανήκουν στις παραπάνω κατηγορίες, αλλά έχουν υποστεί μειώσεις στο εισόδημά τους από 30 έως 60%, υφίστανται υπερφορολόγηση και κινδυνεύουν να χάσουν τα σπίτια τους που πήραν με στεγαστικό δάνειο ή άλλη ακίνητη περιουσία που κληρονόμησαν από τους γονείς τους, οι τιμές συνεχίζουν να αυξάνονται πράγμα που σημαίνει φτωχοποίηση και εξαθλίωση για την πρώην μεσαία τάξη των εργαζόμενων και των αυτοαπασχολούμενων.

Το μνημόνιο είναι προγραμματισμένο να προκαλέσει εξέγερση και χρεοκοπία στις 25 Μαρτίου 2014!

-->

Τα λόγια είναι περιττά την ώρα που βουλιάζουμε. Κι αφού η κυβέρνηση συνεχίζει την πολιτική Παπανδρέου – Παπακωνσταντίνου, σημαίνει ότι δεν έχει καταλάβει, ασχέτως τι λέει, ότι το πρόβλημα μας είναι πρόβλημα ύφεσης, ανεργίας, φτώχειας και αρνητικών προσδοκιών. Παρά το γεγονός ότι και τα τρία κόμματα ανέλαβαν να κυβερνήσουν γνωρίζοντας την πραγματική κατάσταση, επέλεξαν να πούν άλλα προεκλογικά και να κάνουν άλλα μετεκλογικά εξαπατώντας και παραπλανώντας τον ελληνικό λαό, ο οποίος εν μέρει αλλά όχι στην πλειοψηφία του, ήθελε να εξαπατηθεί.

Τί λέει ο ψεύτης Μπαρόζο; Γιατί δεν τον δέρνουμε;

Είναι πραγματικά να απορεί κανείς με την κυνικότητα, τη διαστρέβλωση των στοιχείων και της πραγματικότητας στη ρητορική του Ζοζέ Μπαρόζο προς το ευρωπαϊκό κοινοβούλιο για την Ελλάδα. Και όμως κανείς από την κυβέρνηση, δεν απάντησε έστω και με λόγια σε όσα γράφει στην έκθεσή του. Ένα από τα εξοργιστικά που γράφει είναι ότι η ΕΕ έχει δανείσει στην Ελλάδα ένα τεράστιο ποσό το οποίο φτάνει στο 177% του ΑΕΠ της ή αντιστοιχεί σε 33.700 ευρώ για κάθε κάτοικο της Ελλάδας!!! Είναι μεγαλύτερο και από το σχέδιο Μάρσαλ που είχε δοθεί στην Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο λέει ο Μπαρόζο.
Πρόκειται για εξοργιστικά ψεύδη, γιατί ούτε κατά διάνοια φυσικά οι κάτοικοι Ελλάδος, δηλαδή ακόμα και το κάθε μικρό παιδί ή ο κάθε συνταξιούχος δεν πήρε 33.700 ευρώ, αλλά ούτε και η Ελλάδα δεν πήρε ποτέ τέτοια χρήματα. Η αλήθεια είναι ότι για κάθε ευρώ, η Ελλάδα έπαιρνε 19 σέντς και τα υπόλοιπα τα έπαιρναν οι τράπεζες του Εξωτερικού. Και από τα 19 σέντς για κάθε ευρώ, το μεγαλύτερο μέρος πήγαινε σε υποχρεώσεις αναχρηματοδότησης του βραχυχρόνιου δανεισμού από τις ελληνικές τράπεζες. Ακόμα για την κάλυψη των πρωτογενών αναγκών του κράτους σε μισθούς και έξοδα νοσοκομείων ή σχολείων είναι αμφίβολο αν έφτασε έστω και το 1% αυτών των δανείων.

Ενώ αντιθέτως αν είχε γίνει αυτό που λέει ο Μπαρόζο, με τον τρόπο που το περιγράφει, δηλαδή αν είχαν δοθεί σε κάθε Έλληνα 33.700 ευρώ κι αν υπολογίσουμε ότι τα χρήματα αυτά θα έκαναν τους συνήθεις 5 κύκλους στην οικονομία αυξάνοντας το ΑΕΠ, η Ελλάδα θα είχε εξοφλήσει το σύνολο του δημόσιου και του ιδιωτικού χρέους και το ΑΕΠ της χώρας θα ήταν τουλάχιστον διπλάσιο. Αντί να δώσουν όμως τα χρήματα αυτά στην πραγματική οικονομία, τα έδωσαν στο χρηματοπιστωτικό σύστημα για να το στηρίξουν στη διαδικασία απομόχλευσης, δηλαδή ξεφουσκώνοντας τη φούσκα των τραπεζών, εις βάρος του πραγματικού πλούτου των επόμενων γενεών Ελλήνων. Αυτά τα λεφτά οι Έλληνες δεν τα είδαν ποτέ, αντιθέτως επί 2,5 χρόνια είδαμε τους έμμεσους και τους άμεσους φόρους να διπλασιάζονται, την ανεργία να διπλασιάζεται και τις ελληνικές επιχειρήσεις να κλείνουν με ρυθμό 100 την ημέρα και είδαμε ακόμα και αυτοκτονίες και απόπειρες αυτοκτονίας με ρυθμό 2 την ημέρα. Αυτά τα χονδροειδή ψέματα ο Μπαρόζο ίσως μπορεί να τα λέει στο ευρωκοινοβούλιο θεωρώντας ότι για λόγους ευγένειας δεν θα σηκωθεί κανείς να του πεί ότι είναι ψεύτης. Και ασφαλώς τα λέει για να εξυπηρετήσει τις εσωτερικές προεκλογικές σκοπιμότητες Γαλλίας και Γερμανίας. Μάλιστα οι εσωτερικές προεκλογικές σκοπιμότητες της Γερμανίας ήταν αυτές που πολλαπλασίασαν πάνω από δέκα φορές το μέγεθος, όχι το κόστος, έστω και αυτού του εικονικού χρήματος. Η Ελλάδα δεν θα είχε κανένα πρόβλημα αν η Ευρώπη είχε δώσει έστω 10 δις ευρώ το χρόνο για τρία χρόνια στην πραγματική οικονομία της Ελλάδας. Το 2009, το 2010 και το 2011. Το τραπεζικό της σύστημα δεν είχε κανένα πρόβλημα, το ΑΕΠ θα είχε παρουσιάσει αύξηση πάνω από 5% το χρόνο για τρία χρόνια και το δημόσιο χρέος της θα είχε μειωθεί ως ποσοστό του ΑΕΠ από το 113% κάτω από το 95%. Αν μάλιστα αυτά τα χρήματα πήγαιναν αποκλειστικά για την παραγωγή προϊόντων που τώρα εισάγονται, μακροπρόθεσμα θα είχε πολύ καλύτερα αποτελέσματα και θα χρειαζόταν διαρκείς ενέσεις αναπτυξιακών πόρων.
Αντί γι αυτό, ο Μπαρόζο ζητάει αφενός μεν τα 14 δισεκατομμύρια ευρώ του Ιουνίου, να είναι αποκλειστικά από μειώσεις δαπανών, δηλαδή από κλείσιμο νοσοκομείων και σχολείων και από κατάργηση συντάξεων γιατί κανένας νέος φόρος δεν πρόκειται να αποδώσει, και ζητάει να έχει ολοκληρωθεί τάχιστα η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών ως τον Σεπτέμβριο του 2012 γιατί μετά θα πρέπει να αποφασιστεί άλλος ένας τέτοιος κύκλος νέων μειώσεων, γιατί ως τότε θα έχει καταγραφεί ότι η ύφεση από τα μέτρα που έχουν ήδη ψηφιστεί δεν θα είναι 1,5% ύφεση αλλά πάνω από 7% ίσως και 8% επομένως θα χρειαστούν άλλα 14 δισεκατομμύρια ευρώ νέες μειώσεις δαπανών, δηλαδή κι άλλα κλεισίματα νοσοκομείων και σχολείων κι άλλες καταργήσεις συντάξεων για να κλείσουν οι νέες τρύπες που θα έχουν δημιουργηθεί στο βαρέλι δίχως πάτο.
Επειδή είναι καιρός που δημοσιεύονται οι ισολογισμοί των εταιριών της πραγματικής οικονομίας και δεν θα αργήσουν και των τραπεζών, η κατάσταση είναι τραγική. Πλήθος επιχειρήσεων λειτουργούν με αρνητικά ίδια κεφάλαια, δηλαδή κατά το νόμο πρέπει να κλείσουν αν δεν γίνουν αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου από τους μετόχους. Και ποιος μέτοχος είναι πρόθυμος; Ποιος δεν θα μετρήσει αν τον συμφέρει να κρατήσει έξω τα λεφτά του, ή να τα φέρει μέσα για να συνεχίσει να χάνει άλλον έναν χρόνο; Μεγάλο πλήθος επιχειρήσεων έχουν πολύ μικρά ίδια κεφάλαια έναντι των υποχρεώσεων. Από δέκα προς ένα έως και 100 προς ένα. Κι αυτές θέλουν ανακεφαλαιοποίηση. Το χειρότερο είναι ότι παρουσιάζουν οι περισσότερες μείωση κύκλου εργασιών και αύξηση των ζημιών, επομένως δεν μπορούν ούτε τα δάνειά τους να εξυπηρετήσουν. Αντί για μείωση των επιτοκίων, όλες οι τράπεζες κάνουν αύξηση επιτοκίων και αυξάνουν το κόστος των νέων δανείων που αντικαθιστούν τα παλιά. Δηλαδή η κατάσταση χειροτερεύει. Δεν υπάρχει επιχείρηση της πραγματικής οικονομίας η οποία με βάση τους ισολογισμούς της να μπορεί κάποιος να πεί με σιγουριά ότι θα υπάρχει και μετά από ένα χρόνο με συνεχιζόμενη ύφεση. Κι αυτό σημαίνει ότι οι άνεργοι θα αυξηθούν σε μια στιγμή που αυτό ισοδυναμεί με ηθική και κοινωνική καταδίκη. Δεν υπάρχει δουλειά για κανέναν από αυτούς που απολύονται. Η μετανάστευση και η αυτοκτονία δεν είναι λύση. Και πού να πάμε οι Έλληνες; Πόσοι θα πάμε στην Κύπρο; Η οποία έχει κι αυτή τα δικά της προβλήματα. Δεν μπορεί να δεχθεί 1.000.000 Έλληνες μέσα σε λίγα χρόνια. Μπορεί να απορροφήσει 10.000 όχι παραπάνω…
Γερμανικά δεν μιλάμε και οι Γερμανοί δεν μιλάνε αγγλικά εκτός από τις μεγάλες πολυεθνικές. Μένει το Λονδίνο , οι ΗΠΑ και η Αυστραλία. Όχι η Ευρώπη πάντως όπου έχουμε θεωρητικά ελευθερία μετακίνησης για να βρούμε δουλειά. Οι δημοσιογράφοι θα κάνουμε αιτήσεις, στη Φωνή της Αμερικής, στο BBC και στη Ντόϋτσε Βέλε Ούτε η Μόσχα δεν έχει πιά ραδιόφωνο.

Τα κανόνισαν με τις τράπεζες, θα ενημερώσουν και το Υπουργικό Συμβούλιο!!!

Εντάξει έχουν τακτοποιηθεί στο παρασκήνιο όλες οι λεπτομέρειες χωρίς κανείς να μάθει ακριβώς τι έγινε. Με την παρασκηνιακή δραστηριότητα του πρωθυπουργού Λουκά Παπαδήμου, χωρίς καμιά ανακοίνωση, λύθηκε το πρόβλημα και του πώς θα γίνει η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών χωρίς να χάσουν οι σημερινοί διαχειριστές τη διοίκηση, αλλά να πάρουν τα κεφάλαια των φορολογουμένων με τρόπους που δεν έχουν ψηφιστεί από τη Βουλή, όπως και το θέμα που απείλησε για λίγες μέρες με αναβολή τις εκλογές, δηλαδή το ομόλογο της 15ης Μαίου το οποίο διέπεται από αγγλικό δίκαιο και απειλούσε το PSI, απειλούσε με ενεργοποίηση τα CDS και απειλούσε να επιστρέψει η Ελλάδα σε κατάσταση Χρεοκοπίας στις 15 Μαίου, δηλαδή πριν ορκιστεί ο επόμενος πρωθυπουργός. Άγνωστο τι γίνεται με το ομόλογο της 15ης Ιουνίου. Μπορεί να το κρατάνε για να εκβιάσουν τον επόμενο πρωθυπουργό.
Λοιπόν ένα - ένα: Αγοράστηκε από κάποιον, δεν ξέρουμε από ποιόν αυτό το ομόλογο και ανακοινώθηκε ήδη ως κουρεμένο. Μπορεί κάποιος πολύ ισχυρός πλανητάρχης τους έτριξε τα δόντια και φοβηθήκανε (πράγμα απίθανο) ή μπορεί να αγοράστηκε στο 100% της ονομαστικής του αξίας από την εθνική τράπεζα επικεφαλής σχήματος και άλλων ελληνικών τραπεζών. Αυτό συνάγεται και από το έκτακτο ραντεβού που είχαν πάλι χωρίς ανακοίνωση ο κ. Παπαδήμος, με τον κ. Ράπανο και τον κ. Ταμβακάκη της Εθνικής. Αυτό σημαίνει ότι οι προηγούμενοι κάτοχοι βγάλανε καλά λεφτά, αλλά ούτε αυτοί έχει ανακοινωθεί ποιοι είναι. Πάντως δεν κινδυνεύει η χώρα άρα και το τραπεζικό σύστημα με χρεοκοπία στις 15 Μαίου. Ο ΟΔΗΧ ανακοίνωσε το ομόλογο ως ήδη κουρεμένο, μαζί με 11 σειρές ομολόγων υπό αγγλικό δίκαιο. Στις 18-20 Απριλίου θα μάθουμε τι γίνεται και με τις λίγες απομένουσες σειρές ομολόγων υπό ξένο δίκαιο.
Η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών έχει κλείσει, αλλά τις αποφάσεις θα λάβει αύριο το Υπουργικό Συμβούλιο, ώστε με τη σύμπτωση της διάλυσης της Βουλής σήμερα το βράδυ, να μην μπορεί να διαμαρτυρηθεί κανείς, άλλωστε ποιος θα ασχολείται με αυτό το θέμα, αφού όλα θα κριθούν στις κάλπες. Αντί λοιπόν για κοινές μετοχές, έστω και χωρίς ψήφο για τη διοίκηση, θα πάρουν περίπου 40 δισεκατομμύρια ευρώ με τη μορφή μετατρέψιμων ομολόγων, τα οποία όμως δεν έχουν το σύνηθες υψηλό επιτόκιο. Αυτά τα ομόλογα έχουν υψηλό επιτόκιο, το θυμόσαστε ίσως και από το επιτόκιο 10% που είχε επιβάλει το Κατάρ προς την Άλφα Μπάνκ, γιατί υποτίθεται ότι προέρχονται από την ελεύθερη ιδιωτική αγορά. Δεν θα έχουν υψηλό επιτόκιο αυτά, αλλά χαμηλό, δεν ξέρουμε πόσο. Τουλάχιστον τα 15 από τα 40 θα είναι τέτοιας μορφής. Από τα υπόλοιπα 25 δις το 10% θα είναι μετοχές με πλήρη δικαιώματα που θα πρέπει να αγοράσουν οι παλαιοί μέτοχοι αν το επιθυμούν. Δηλαδή συνολικά πρέπει να βάλουν 2,5 δισεκατομμύρια για να κρατήσουν τις τράπεζες. Τα απομένοντα 22,5 δισεκατομμύρια ευρώ θα είναι μετοχές του κράτους χωρίς δικαίωμα διοίκησης, οι οποίες δεν θα παραμείνουν ούτε στιγμή στο κράτος, αλλά θα πάνε στο ταμείο εκποίησης κρατικής περιουσίας. Στην περίπτωση τώρα που οι παλαιοί μέτοχοι που ελέγχουν τη διοίκηση δεν καταφέρουν να βάλουν ούτε αυτό το ελάχιστο ποσό που είναι 2,5 ίσως και λίγο παραπάνω, τότε μόνον το κράτος θα μπορεί να ασκεί διοίκηση. Αλλά επειδή αυτό το κουστούμι που θα αποφασίσει αύριο το Υπουργικό Συμβούλιο έχει κοπεί με βάση τα μέτρα και τις δυνατότητες των διοικήσεων, είναι μάλλον βέβαιο ότι θα ισχύσει όπως θα αποφασιστεί. Άλλωστε ποιος επιχειρηματίας δεν θα δεχόταν να πάρει 40 δις βάζοντας από την τσέπη του 2,5 και για τα υπόλοιπα ελπίζει ότι θα τα βγάλει η ίδια η τράπεζα δουλεύοντας με τα κέρδη της τα οποία έχει εξασφαλιστεί με τις φοροαπαλλαγές που ήδη ψηφίστηκαν ότι θα είναι τεράστια. Ήδη θα προσέξατε κέρδη των τραπεζών στο χρηματιστήριο ύψους 21% γιατί έχουν διαρρεύσει αυτές οι αποφάσεις για τις οποίες θα ενημερωθεί με καθυστέρηση 2 ημερών και το Υπουργικό Συμβούλιο.

Αυτά είναι τα γεγονότα χωρίς σχόλια. Δεν βλέπω όμως και κανένα κόμμα πρόθυμο να σχολιάσει τέτοια θέματα ούτε της Δεξιάς ούτε του μνημονίου, ενώ προφανώς της Αριστεράς και του αντιμνημονίου ή δεν τα γνωρίζουν ή περιμένουν τις επίσημες ανακοινώσεις για να βγάλουν μια τυπική ανακοίνωση. Κατά τα άλλα δεν έχει διάθεση κανείς να ασχοληθεί σοβαρά με την ανεργία ιδίως των νέων η οποία στην Ελλάδα και στην Ισπανία είναι 50% και αυτό συνδέεται άμεσα με το ευρώ και με τις συγκεκριμένες προσπάθειες σταθερότητας. Κάποτε, το 1961 είχε διατυπωθεί η άποψη ότι δεν χρειάζεται να συμπίπτουν τα εθνικά σύνορα με τα σύνορα μιάς νομισματικής Ένωσης, αρκεί να υπήρχε μεγάλη κινητικότητα των εργαζομένων. Και από τότε άρχισαν να ονειρεύονται ένα κοινό νόμισμα στην ΕΟΚ, με ταυτόχρονη απελευθέρωση της διακίνησης των εργαζομένων στο εσωτερικό της. Αυτό που είπε πρόσφατα και ο Μόντι και η Μέρκελ, ότι οι εργαζόμενοι πρέπει να μάθουν να δουλεύουν 2-3 χρόνια στην Ιταλία, 2-3 χρόνια στην Ελλάδα, 2-3 χρόνια σε άλλες χώρες όπως η Ρουμανία ή η Βουλγαρία, και μετά να παίρνουν μια ενιαία σύνταξη που θα βγαίνει από το άθροισμα αυτών των ασφαλειών. Στην πράξη όμως βλέπουμε ότι όταν έχουμε 50% ανεργία των νέων στην Ελλάδα και στην Ισπανία ενώ είναι 7% στη Γερμανία, δεν φεύγουν όλοι από την Ελλάδα να πάνε να δουλέψουν στη Γερμανία, αλλά οι μεν Πορτογάλοι φεύγουν για τη Βραζιλία ή το Μακάο, οι Ισπανοί για τη Λατινική Αμερική, οι Ιρλανδοί για την Αυστραλία, τον Καναδά, ή τις ΗΠΑ και οι Έλληνες πάνε όπου υπάρχουν μετανάστες προηγούμενων γενεών, δηλαδή Κύπρο, λίγοι, Αυστραλία, Γερμανία και λίγοι στις ΗΠΑ. Δηλαδή η ελεύθερη διακίνηση εργαζομένων στην πράξη δεν ισχύει, αλλά πηγαίνουν με κριτήριο μάλλον τη γλώσσα. Κανένας όμως δεν πήρε νόμπελ γιατί κανένας δεν έγραψε τέτοιο πράγμα επειδή ήταν γνωστό εδώ και αιώνες.
Κανένας λοιπόν δεν συζητάει για το ευρώ, ενώ όλη η Ευρώπη πλέον το συζητάει και επομένως όλοι ζητάνε λευκή επιταγή. Κανείς δεν λέει ποια Ευρώπη θέλουμε και ποια έχουμε ήδη αποφασίσει. Αλλά λένε ότι το ευρώ είναι της Γερμανίας και για να μας θέλουν μέσα, πρέπει να συμφωνούμε με τη Γερμανία. Και επιπλέον λένε ότι δεν έχουμε ακούσει άλλη ιδέα, ενώ είναι ακριβώς η δική τους δουλειά να διατυπώσουν όχι απλώς ιδέα, αλλά σχέδιο το οποίο δεσμεύονται ότι θα ακολουθήσουν. Καλλιγραφίες….

Το έγκλημα, η κρίση, η φτώχεια και η ακρίβεια!

Η ανταλλαγή πυροβολισμών σε ένα κατάστημα κινητής τηλεφωνίας ανάμεσα σε έναν αστυνομικό και σε δύο ληστές με θύμα μια 32χρονη υπάλληλο, είναι η αφορμή για το σημερινό σχόλιο για την πολιτική αδυναμία και για την οικονομική κρίση. Θα μου πείτε πώς συνδέονται; Έλα που συνδέονται.

Είναι κοινό μυστικό ότι η εγκληματικότητα αυξάνεται μαζί με τη φτώχεια. Όταν λοιπόν αντιμετωπίζουμε χρόνιο πρόβλημα ακρίβειας, όταν επί δεκαετίες αυξάνεται σταθερά ο αριθμός των ατόμων που ζουν κάτω από τα όρια της φτώχειας, όταν μετά από την εφαρμογή επί μια πενταετία της νεοφιλελεύθερης συνταγής η οικονομία μπαίνει σε ύφεση και όταν αυτό συμπίπτει με την εισαγωγή των επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης, μέσω του τουρισμού, τότε πρέπει να περιμένουμε αύξηση της εγκληματικότητας. Όταν οι ληστές που άλλοτε χτυπούσαν χρηματαποστολές τραπεζών ή καταστήματα τραπεζών, χτυπάνε καταστήματα κινητής τηλεφωνίας σημαίνει ότι έχουν πολλαπλασιαστεί και οι στόχοι και οι ληστές και δεν έχουν πού να χτυπήσουν και καταλήγουν σε καταστήματα κινητής τηλεφωνίας.

Αντί να χτυπάνε τράπεζες που είναι και πιο δύσκολες και έχουν και λιγότερα χρήματα στα ταμεία τους, φτάσανε όπου υπάρχουν έστω και λίγα χρήματα. Σε βενζινάδικα, σε εκθέσεις αυτοκινήτων και σε καταστήματα κινητής τηλεφωνίας που επειδή εισπράττουν και μηνιαίους λογαριασμούς – όχι επειδή πουλάνε συσκευές – μαζεύουν κάθε μέρα κάποια μετρητούλια. Αναλογικά αν συνεχίσουμε έτσι, κι αν αυξηθούν και οι απαγωγείς, θα απαγάγουν εκτός από εφοπλιστές και βιομηχάνους και μεγαλογιατρούς – πού έχει γίνει ήδη – και μεγαλοδικηγόρους και γενικά καλά αμειβόμενους ελεύθερους επαγγελματίες ή υπαλλήλους επιχειρήσεων και θα ζητάνε λύτρα. Προς τα εκεί πάμε…

Αυτό το κλίμα που συνδυάζει τη φτώχεια, την οικονομική στενότητα, την έλλειψη ευκαιριών, την απελπισία και την απαισιοδοξία για το μέλλον σε συνδυασμό με την άδικη πολιτική εκ μέρους της κυβέρνησης είναι που φτιάχνει το εκρηκτικό κλίμα που είδαμε και στην εξέγερση του Δεκέμβρη, όπου μόλις μπήκε η θρυαλλίδα της άδικης δολοφονίας ενός 15χρονου, υπήρχε γύρω γύρω ξερό χορτάρι στην κοινωνία που προκάλεσε εξεγέρσεις και σκληρές συγκρούσεις σε όλη την Ελλάδα και όχι μόνο στην Αθήνα.

Δυστυχώς αυτή η κυβέρνηση δεν αντιλαμβάνεται τα απλά. Πόσο μάλλον αυτά που είναι και λίγο πιο σύνθετα. Δεν αντιλαμβάνεται ότι σε περιόδους οικονομικής κρίσης για όλους, φτωχούς και πλούσιους, δεν μπορείς ούτε να δημιουργείς σκάνδαλα σαν το Βατοπέδι ή το σκάνδαλο Μανούσου-Παυλίδη, και κυρίως δεν μπορείς να τα κουκουλώνεις επίσημα και προκλητικά να απαγορεύεις να φτάσουν στη Βουλή και οι φάκελοι της δικογραφίας. Δεν μπορείς να απαλλάσσεις από τους φόρους τους πλούσιους την ίδια στιγμή που επιβάλεις βαρύτερη φορολογία στους φτωχούς. Δεν μπορείς να κάνεις ρουσφέτια και να διορίζεις μόνον γαλάζιους και οι άλλοι να πεθαίνουν στην ανεργία.

Η ίδια κυβέρνηση που παράγει την κοινωνική ένταση, είναι ανίκανη και να την διαχειριστεί. Ούτε μπορεί να μοιράσει χρήματα και να ανακουφίσει τις ακραίες μορφές φτώχειας, ούτε μπορεί να συντηρήσει έναν ακραία αποτελεσματικό μηχανισμό καταστολής με αστυνομικά μέτρα και ΜΑΤ για καταστολή διαδηλώσεων και ένας συρφετός ρουφιάνων, όπως θα μπορούσε π.χ. μια δικτατορία. Είναι υποχρεωμένη να τηρεί τα προσχήματα ότι και καλά διατηρεί τμήμα αντιτρομοκρατίας, ενώ το έχει κάνει και αυτό μπάτε σκύλοι κι αλέστε αρκεί να είσαστε κομματικοί.

Νομίζω ότι όλοι οι ακροατές αντιλήφθηκαν αυτό που θέλω να πω. Κάθε εργοστάσιο παραγωγής προϊόντων ή επιχείρηση παροχής υπηρεσιών, στην οποία γίνονται απολύσεις μετατρέπεται σε μπαρουταποθήκη. Κάθε σπίτι που έχει έναν άνεργο (και με 500.000 ως 600.000 άνεργους είναι δύσκολο να βρεθεί έστω και ένα σπίτι που να μην έχει άνεργο ή μη απασχολούμενο που δεν μπορεί να ζήσει) γίνεται μπαρουταποθήκη. Τα Πανεπιστήμια και τα ΤΙ όπου όλοι οι απόφοιτοι προετοιμάζονται για ανεργία, είναι μπαρουταποθήκη. Ακόμα και οι ένοπλες δυνάμεις που αποτελούνται από έφεδρους αυτής της κατηγορίας είναι μπαρουταποθήκη. Τα γυμνάσια και τα λύκεια το ίδιο. Συγκεντρώνεται πολύ καύσιμη ύλη όπως λένε και για τα δάση σε περιόδους ξηρασίας. Η παραμικρή σπίθα μπορεί να προκαλέσει τεράστια πυρκαγιά.

Ο Καραμανλής δεν φέρεται καθόλου συνετά όταν πιστεύει ότι δεν θα ξανασυμβεί μια εξέγερση σαν του Δεκέμβρη. Στην πραγματικότητα δεν το πιστεύει, αλλά και δεν κάνει τίποτα για να το αποτρέψει. Όπως σε όλα τα επιμέρους θέματα πηγαίνει βλέποντας και κάνοντας και η γενική εικόνα είναι ότι δεν κάνει τίποτα δημιουργικό απλώς κάνει κανένα ευχέλαιο και ελπίζει να μην χτυπήσει την Ελλάδα η κρίση. Κι αν τη χτυπήσει να τη χτυπήσει ελαφρά. Κι αν έρθει να φύγει έτσι όπως ήρθε σαν αεράκι του Νοτιά χωρίς η κυβέρνηση να κουνήσει και το δαχτυλάκι της. Είναι πάρα πολύ λάϊτ δηλαδή και κάνει μόνο για τελετές έναρξης και λήξης Ολυμπιακών Αγώνων αρκεί μια άλλη κυβέρνηση να έχει μοχθήσει επί μία οκταετία για να χτίσει τα στάδια και να πείσει όλον τον κόσμο ότι βρίσκεται σε οικονομική άνοδο σε σημείο να μπορεί να διοργανώσει τους πιο πολυδάπανους και ασφαλείς και λαμπρούς ολυμπιακούς αγώνες όλων εποχών μέχρι τότε. Αν τα βρει έτοιμα, μπορεί άνετα να πάει να κόψει την κορδέλα. Μέχρι εκεί. Με το που τέλειωσαν οι Ολυμπιακοί αγώνες δεν μπόρεσε να φτιάξει ούτε τη μία ανισόπεδη διάβαση στη λεωφόρο Κηφισίας που δεν έφτιαξε το ΠΑΣΟΚ. Για να στρώσει την άσφαλτο σε ένα τούνελ που είχε τελειώσει επί ΠΑΣΟΚ στην Κακιά σκάλα στην εθνική οδό Αθηνών – Κορίνθου, ο Σουφλιάς έκανε πέντε χρόνια. Το πέταλο του Μαλιακού που με τους ρυθμούς πού πήγαινε επί ΠΑΣΟΚ θα τελείωνε σε 18 μήνες, όπως και με άλλα έργα που είχαν δημοπρατηθεί αλλά ο Σουφλιάς ακύρωσε για να αλλάξει το νόμο και μετά ο Αλογοσκούφης δεν χρηματοδοτούσε έκαναν 18 μήνες να αλλάξουν το νόμο, 36 μήνες να αλλάξουν τον μειοδότη εργολάβο και μετά από 72 μήνες είναι ακόμα στα σπάργανα όπως η σύνδεση της Χαλκίδας ‘όχι της Εύβοιας, της πόλης της Χαλκίδας με τον ΠΑΘΕ κι έτσι όπως πάει θα ολοκληρωθεί μάλλον επί ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου, ενώ οι Χαλκιδέοι πληρώνουν διπλά διόδια από την εποχή όχι του Ανδρέα Παπανδρέου, αλλά του Κωνσταντίνου Καραμανλή του μακαρίτη…

Δηλαδή έλεος. Και το ΠΑΣΟΚ είχε καταντήσει για τα μπάζα, αλλά εσείς και στα μπάζα δίνετε αξία και τα κάνετε να μοιάζουν χρυσάφι…

πλούσιος με νόμο...

Η κατάσταση στην οικονομία προβλέπεται να δυσκολέψει το 2009. και πώς να μην δυσκολέψει αφού η κυβέρνηση φροντίζει γι αυτό και με όσα κάνει και με όσα παραλείπει να κάνει.

Για παράδειγμα είμαστε οι πρώτοι στην ΕΕ των 15 μετά τη Λετονία στη μακροχρόνια φτώχεια. Ένας στους πέντε το 20% ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας και το 14% από αυτούς είναι μακροχρόνια φτωχοί. Στον τομέα αυτό επί πέντε χρόνια η κυβέρνηση έχει παραλείψει να κάνει οτιδήποτε για να βοηθήσει αυτούς τους ανθρώπους να βγούν από την παγίδα στην οποία έχουν πιαστεί. Δεν έχει ιδέα τι άνθρωποι είναι, τι προβλήματα έχουν και γιατί επι σειρά ετών δεν μπορούν να ανακάμψουν και να ξεπεράσουν το όριο της φτώχειας. Αν είχαν ασχοληθεί θα μάθαιναν ότι το ελληνικό κράτος είναι υπεύθυνο για την κατάντια τους στο μεγαλύτερο ποσοστό. Είναι άνθρωποι που τους έχει καταστρέψει το κράτος, η γραφειοκρατία, οι αγκυλώσεις, η διάλυση, και η κομματοκρατία. Δεν λειτουργεί το κράτος και εν πολλοίς οι άνθρωποι αυτοί είναι καταδικασμένοι.

Η παραοικονομία υπήρχε αλλά σε συνθήκες κρίσης, αυξάνεται πάλι με ευθύνη του κράτους. Από τη μια επιτρέπει σε πολλούς κλάδους να φοροδιαφεύγουν και από την άλλη αρνείται να βοηθήσει αυτούς που χρεοκόπησαν ή είχαν κάποιο οικονομικό πρόβλημα ή ανέλαβαν ένα επιχειρηματικό ρίσκο και δεν τους βγήκε, να επανέλθουν στην πραγματική οικονομία. Για κανέναν από αυτούς δεν ενδιαφέρθηκε ως τώρα η κυβέρνηση. Ούτε για μικρούς επιχειρηματίες ούτε για εργαζόμενους. Αντιθέτως κάνει τα στραβά μάτια ώστε οι εργαζόμενοι να χάνουν μια κανονική δουλειά και να γίνονται μερικώς απασχολούμενοι, ανασφάλιστοι και αμειβόμενοι με 400 ή με 500 ευρώ δηλαδή κάτω από τις συλλογικές συμβάσεις εργασίας.

Ενώ λοιπόν έχει κόψει όλες τις χρηματοδοτήσεις που θα βοηθούσαν το άνοιγμα των αγορών ή τις δημόσιες επενδύσεις που θα δημιουργούσαν θέσεις εργασίας και θα επέτρεπαν στο χρήμα να κυκλοφορήσει και να αλλάξει χέρια, είδατε ότι δεν είχε κανένα πρόβλημα να βρεί 28 δισεκατομμύρια ευρώ και να τα δώσει στους τραπεζίτες περίπου εν λευκώ. Παρά τη διόγκωση των όρων με τους οποίους θα δανειστούν ή θα εγγυηθούν πιστώσεις ή θα αγοράσει μετοχές το κράτος, γίνεται φανερό ότι οι τράπεζες περίπου θα επιδοτηθούν και θα έχουν εγγυητή το κράτος στα δύσκολα, αλλά χωρίς κανένα όφελος για τους πολίτες φορολογούμενους οι οποίοι επιβαρύνονται με αυτό το χρέος.

Αυτά τα 28 δισεκατομμύρια ευρώ δεν γράφονται στον προϋπολογισμό, άρα και δεν μετρούν στο έλλειμμα της χώρας. Είναι όμως δάνεια και μετράνε στο εξωτερικό χρέος της χώρας. Δηλαδή οι Έλληνες φορολογούμενοι θα τα πληρώσουν έτσι κι αλλιώς. Από αυτά τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ είναι μετρητά και θα μπεί το κράτος στο μετοχικό κεφάλαιο και στο ΔΣ της Τράπεζας. Αλλά η τράπεζα μπορεί όποτε θέλει μετά την 1η Ιουλίου 2009, όταν δηλαδή ελπίζουν να έχουν γυρίσει τα δάνειά τους και να ξέρουν πού πατάνε, να δώσει πίσω στο κράτος όσα έδωσε και να ξαναγοράσει τις μετοχές. Δηλαδή ποια είναι η κομπίνα; Αν η μετοχή της τράπεζας είναι ακριβότερη, τότε θα δώσει λιγότερα χρήματα και θα επαναγοράσει τις μετοχές. Σίγουρα λεφτά και σίγουρα κέρδη χωρίς ρίσκο. Έτσι κι εγώ γίνομαι πλούσιος. Αυτό λέγεται κομπίνα όμως δεν λέγεται τίμια συναλλαγή. Το τίμιο θα ήταν αν η μετοχή έχει μεγαλύτερη αξία, τότε ο ενδιαφερόμενος να πληρώσει τη μεγαλύτερη αξία, μαζί με ένα πρίμιουμ όπως γίνεται πάντοτε στις πωλήσεις μεγάλων πακέτων που σχετίζονται με τη διοίκηση της τράπεζας. Για τον ΟΤΕ π.χ. η κυβέρνηση πήρε περίπου 800 εκατ. Ευρώ για να πουλήσει το μάνατζμεντ κι αυτό το έκανε με νόμο που ψήφισε επειδή δεν του άρεσαν τα μούτρα του Βγενόπουλου. Τις μετοχές των τραπεζών θα τις πουλήσει υποχρεωτικά όχι μόνον χωρίς πρίμιουμ αλλά και κάτω από την αγοραία αξία των μετοχών. Στην αρνητική περίπτωση που οι μετοχές θα έχουν μικρότερη αξία από ότι θα έχει πληρώσει τώρα το κράτος, δεν υπάρχει καμία δέσμευση της τράπεζας να επαναγοράσει τις μετοχές ακόμα και με έκπτωση. Δεν τις αγοράζει καθόλου. Έχασε λεφτά το δημόσιο δηλαδή οι φορολογούμενοι. Τέλος. Μα έτσι κι εγώ γίνομαι πλούσιος. Αυτός ο νόμος έπρεπε να έχει τίτλο πως θα γίνεται πλούσιος με νόμο, αρκεί να είστε ιδιοκτήτης τράπεζας.

Τα 13 δισεκατομμύρια ευρώ από τα 28 είναι εγγυήσεις του ελληνικού δημοσίου για να μπορέσουν οι τράπεζες να πάνε στην ΕΚΤ και να αντικαταστήσουν δικές τους εγγυήσεις με την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου. Για να το καταλάβουν όλοι, πως έχουμε βάλει εμείς εγγύηση το σπίτι μας αξίας 200.000 ευρώ για να πάρουμε στεγαστικό δάνειο 100.000 ευρώ. Έ! Είναι σαν να ήρθε το κράτος να δώσει τη δική του εγγύηση για το στεγαστικό μας δάνειο κι εμείς είμαστε ελεύθεροι να άρουμε την υποθήκη από το σπίτι μας και ή να το έχουμε ελεύθερο υποχρεώσεων άρα και να το πουλήσουμε, ή να το βάλουμε υποθήκη και να πάρουμε άλλα 200.000 ευρώ δάνειο. Αυτή τη χαριστική πράξη, την εγγύηση του ελληνικού δημοσίου τη δίνει το κράτος δωρεάν στις τράπεζες, ενώ δεν την έχει δώσει σε κανέναν άνεργο για να ζήσει, σε κανέναν φτωχό, σε κανέναν αγρότη, ούτε σε κανέναν άλλον επιχειρηματία. Κατασκευαστή, βιομήχανο, έμπορο, εφοπλιστή…Μόνον στις τράπεζες. Χωρίς καμιά δέσμευση ότι με τα κεφάλαια που θα απελευθερωθούν πρέπει να δώσουν χαμηλότοκα δάνεια. Τίποτα από όλα αυτά. Αν όμως έστω και μία τράπεζα έχει πρόβλημα και χρεοκοπήσει, τότε οι φορολογούμενοι θα πληρώσουν ολόκληρο αυτό το ποσό που έχει εγγυηθεί το δημόσιο. Πάλι χωρίς καμία δέσμευση που να συμφέρει τους φορολογούμενους.

Τα τελευταία 8 δισεκατομμύρια ευρώ είναι ειδικά κρατικά ομόλογα τα οποία μπορούν οι τράπεζες που θα τα πάρουν να πάνε κατευθείαν στην ΕΚΤ και να τα κάνουν μετρητά για να χρηματοδοτήσουν τη δουλειά τους και τα δάνειά τους στη διατραπεζική αγορά.

Πώς να μην μπούν σε τέτοιο φαγοπότι όλες οι τράπεζες; Αυτή είναι επιδότηση, δωρεάν κρατική εγγύηση, και ανάληψη όλου του ρίσκου από το κράτος. Χώρια που ανοίγει ο δρόμος σε έναν αν υπάρχει αυτός απατεώνας, να υπονομεύσει σκοπίμως την τράπεζα αφού προηγουμένως έχει βγάλει σε μερικούς φίλους του δάνεια εκατομμυρίων ή δισεκατομμυρίων τα οποία και δεν θα πληρώσει ώστε η τράπεζα αδειάσει και να ενεργοποιηθεί η κρατική εγγύηση. Ελπίζω να μην γίνει κάτι τέτοιο, αλλά κι αν γίνει κανένας υπουργός που έφερε τέτοιο νόμο στη Βουλή δεν κινδυνεύει με ποινική δίωξη. Ενώ αν έκανες ένα τέτοιο πράγμα σε μια ανώνυμη εταιρία θα καταδικαζόσουν για απάτη…

Πριν από κάτι μήνες, κάποιες ελληνικές εταιρίας εμπορίας ηλεκτρικών ειδών, είχαν προβλήματα ρευστότητας και δεν μπορούσαν να πληρώσουν όλες τις δόσεις των δανείων τους. Είχαν πάρει πολλά δάνεια, οι τζίροι τους δεν ήταν τόσο μεγάλοι και βάρεσαν κανόνι. Δεν είχαν δηλαδή ρευστότητα να πληρώσουν τις επιταγές, μείνανε ακάλυπτες και χρεοκόπησαν. Δεν τις βοήθησε ούτε το κράτος ούτε οι τράπεζες. Το ίδιο έγινε τώρα και με μια δυο εταιρίες τηλεπικοινωνιών. Δεν μπορούσαν να πληρώσουν τα χρέη τους στον ΟΤΕ, τους έκοψε την πίστωση αφού δεν μπορούσαν να πληρώνουν τις δόσεις κι έκλεισαν. Δεν ήρθε το κράτος να καλύψει με κρατική εγγύηση δωρεάν το χρέος της εταιρίας και να εξασφαλίσει το έσοδο του ΟΤΕ. Για τις τράπεζες όμως το κάνουν αν και οι ίδιες ισχυρίζονται ότι δεν έχουν τέτοιο πρόβλημα.

Δηλαδή γίνεται μια άνιση κατανομή διαθέσιμων πόρων από τους φτωχότερους στους πλουσιότερους. Και όχι σε όλους τους επιχειρηματίες, αλλά μόνον στους τραπεζίτες που είναι μέρος του προβλήματος. Στους επιχειρηματίες της πραγματικής οικονομίας θα δώσουν μερικά ψίχουλα από ότι τους περισσεύει, οι τράπεζες. Επιμένει δηλαδή και ο υπουργός Οικονομίας και ο πρωθυπουργός στην αυτορύθμιση της αγοράς και στην πλήρη απ[ουσία κρατικής παρέμβασης στην οικονομία. Γι αυτό και θα χειροτερέψει η κατάσταση το 2009…

Χάνουμε ήδη τα καλύτερα παιδιά!

Ε! τώρα μέρα που είναι να συζητάμε θέματα όπως η ακρίβεια η οποία τροφοδοτείται λίγο από το πετρέλαιο και πολύ περισσότερο από τον ντόπιο πληθωρισμό τον οποίο καμιά κυβέρνηση δεν μπόρεσε να μαζέψει, εκτός από τις κυβερνήσεις Σημίτη για να λέμε την αλήθεια. Τον μάζεψε στα σημερινά επίπεδα και εκεί κώλωσε, και κόλλησε γιατί από δω και πέρα πρέπει να σπάσει αυγά. Δεν πρόλαβε ή δεν τόλμησε η κυβέρνηση Σημίτη και βέβαια ούτε και πέρασε από το μυαλό των κυβερνήσεων Καραμανλή ότι μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο.

Σήμερα λοιπόν ανακοινώνουν τον πληθωρισμό ο οποίος αναμένεται να είναι στο 4,4% επισήμως, άρα γι9 αυτούς που έχουν εισοδήματα κοντά στις 20.000 ευρώ το χρόνο είναι 8,8% ή και παραπάνω…Εκεί όμως κρίνονται όλες οι κυβερνήσεις και τα υπόλοιπα θέματα ή σκάνδαλα επιδρούν σε ορισμένες κατηγορίες του πληθυσμού. Ο πληθωρισμός, η ακρίβεια, η φτώχεια και η ανεργία επιδρούν σε όλους. Γι αυτό και θορυβήθηκε ο κ. Αλογοσκούφης και φιλοτιμήθηκε να απαντήσει στους Financial Times που έγραψαν προχθές ότι χειροτερεύει τόσο πολύ η οικονομία, ώστε για πρώτη φορά μετά το 1960 η Ελλάδα μάλλον θα γίνει χώρα που εξάγει μετανάστες σε άλλες χώρες.

Αν μάλιστα η κρίση είναι οξεία, τότε τα πράγματα θα είναι χειρότερα. Και φυσικά ήδη υπάρχει τέτοιο πρόβλημα, αλλά αυτή τη φορά δεν εξάγουμε ανειδίκευτους εργάτες, αλλά τα πιο μορφωμένα παιδιά μας και πολλά από αυτά που σπούδασαν στο εξωτερικό με δαπάνες των γονιών τους. Έμειναν στις χώρες που σπούδασαν και εγώ τουλάχιστον γνωρίζω στο περιβάλλον μου αρκετά παιδιά που σπούδασαν στην Αγγλία, και προσελήφθησαν άλλοι στο βρετανικό δημόσιο με γνήσιους διαγωνισμούς, αδιάβλητους, δεν έχει ρουσφέτια εκεί, ή στον ιδιωτικό τομέα. Μετά από λίγο ή λίγο πριν ερωτεύθηκαν ή παντρεύτηκαν έναν ξένο ή μια ξένη και δεν ξαναγυρίζουν πίσω. Κι αυτό γιατί όταν επέστρεψαν στην Ελλάδα και έψαξαν να βρουν δουλειά αντίστοιχη με τα προσόντα τους απογοητεύτηκαν ολοκληρωτικά. Ενώ στην Αγγλία όπου δεν είχαν κανένα μέσον, βρήκαν σχετικά εύκολα δηλαδή αμέσως μόλις πέρασαν σε έναν διαγωνισμό. Έγραψαν και πέρασαν.

Αλλά και από τους μετανάστες που δεχόμαστε, πολλά από τα παιδιά τους που έχουν σπουδάσει σε ελληνικά σχολεία, θα αρχίσουν να φεύγουν για άλλες χώρες της Ευρώπης όπου έχουν συγγενείς, πάλι μετανάστες γιατί εμείς εδώ δεν τους δίνουμε ούτε υπηκοότητα, ούτε ευκαιρία ούτε ρουσφέτι. Αν είχαν δικαίωμα ψήφου, μπορεί να ήλπιζαν σε κανένα ρουσφέτι. Αφού όμως δεν έχουν ούτε αυτοί ούτε οι γονείς τους, ούτε εκεί δεν μπορούν να ελπίζουν…