Τα ψέματα των υποκριτών για τις καταθέσεις

Εδώ και μήνες επαναλαμβάνουμε σχεδόν μονότονα ότι πρέπει να βλέπουμε τη συνολική εικόνα στην Ευρώπη και όχι να περιοριζόμαστε στην ελληνική επικαιρότητα η οποία συχνότερα ασχολείται με θέματα χωρίς καμιά σημασία, (όπως ποιος έστειλε το νόν πέϊπερ που και μόνο η ονομασία του, νον πέϊπερ λέει ότι δεν έχει καμιά σημασία) για τις εξελίξεις. Τα τελευταία 24ωρα τρομοκρατήθηκε άλλη μια φορά το σύστημα γιατί ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας ενημέρωσε τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κι εκείνος δημόσια εξέφρασε την ανησυχία του γιατί έχουν αποσυρθεί από τις τράπεζες 600 ή 700 ή 800 εκατομμύρια ευρώ και το σύστημα κινδυνεύει με κατάρρευση. Πέραν της υποκρισίας, και της προσπάθειας πολιτικής εκμετάλλευσης, ότι φταίει ο ΣΥΡΙΖΑ που τους φόβισε γιατί θα εθνικοποιήσει τις τράπεζες, και άλλα κουφά που ακούγονται από τα βαποράκια της παραπληροφόρησης, θα πρέπει να μας απασχολούν τα πάνω από 70 δισεκατομμύρια ευρώ που έχουν αποσυρθεί από μεγάλους καταθέτες κι έχουν πάει στο εξωτερικό. Γιατί 70 δισεκατομμύρια ευρώ δεν αποθηκεύονται σε σπίτια ούτε υπάρχουν σε χαρτονόμισμα. Είναι μόνον σε ηλεκτρονική μορφή στους υπολογιστές των τραπεζών. Σε χαρτονόμισμα για τις ανάγκες της Ελλάδας υπάρχουν το πολύ 6 δισεκατομμύρια ευρώ κι από αυτά τουλάχιστον τα μισά είναι στα χρηματοκιβώτια των τραπεζών. Με άλλα λόγια πρέπει να ανησυχούμε γιατί η πολιτική του μνημονίου και τα γερμανικά σχέδια για υποχρεωτική έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ έδιωξαν ήδη τα χρήματα των μεγαλοκαταθετών, των επιχειρηματιών και των τραπεζιτών εκτός Ελλάδας και όχι για τους ελάχιστους μικρούς καταθέτες που έχουν 1000 ή 2000 ευρώ στα σπίτια τους χωμένα στον κήπο, ή τα έχουν ράψει σε στρώματα, εξαιτίας των απειλών ότι η ΕΚΤ θα κλείσει την κάνουλα και παρά τα 130 δισεκατομμύρια ευρώ σε εγγυήσεις του κράτους, θα τις αφήσει χωρίς ρευστότητα χωρίς να έχει τέτοιο δικαίωμα. Απλώς δεν έχει τέτοιο δικαίωμα. Είναι σαν να καταπίνεις την κάμηλο και να διυλίζεις τον κώνωπα. Με ετήσιο ΑΕΠ λίγο κάτω από 200 δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο, οι καταθέσεις είναι επίσης λίγα δισεκατομμύρια ευρώ κάτω, ενώ στο παρελθόν και πριν από το 2008 ήταν τουλάχιστον 20% πάνω από το αυξημένο ΑΕΠ. Πρακτικά τι σημαίνει αυτό; Ότι οι καταθέσεις είναι περίπου η αξία των υπηρεσιών και των προϊόντων που πωλούνται και μετράνε στο ΑΕΠ. Δηλαδή ο καθένας από εμάς παίρνει 1.000 ευρώ το μήνα, άρα στην 1η του μηνός έχουμε 1.000 κατάθεση και στις 30 του μηνός δεν έχουμε μία. Ο μέσος όρος είναι 500 ευρώ εκείνον τον μήνα. Το ίδιο και μια επιχείρηση. Εισπράττει 1.000.000 ευρώ και πληρώνει 1.000.000 ευρώ ως το τέλος του μήνα, άρα ο μέσος όρος ήταν 500.000 ευρώ. Με άλλα λόγια δεν υπάρχουν μόνιμες αποταμιεύσεις στις τράπεζες. Υπάρχουν μόνον τα υπόλοιπα τα οποία δεν έχουμε ακόμα χρησιμοποιήσει. Οι καταθέσεις είναι λογικό τις μέρες των εκλογών να μειώθηκαν γιατί το μέν κράτος επανέλαβε την ιδιότυπη στάση πληρωμών που είχε κάνει και πέρυσι το καλοκαίρι όταν η τρόϊκα σηκώθηκε κι έφυγε όταν ο Βενιζέλος τους είπε να αλλάξουμε λιγάκι τη συνταγή. Χρησιμοποίησαν όλοι τις καταθέσεις τους για να πληρώσουν νοίκια, μισθούς, δόσεις δανείων και λοιπά έξοδα. Τις προηγούμενες μέρες των εκλογών όλοι είχαν ξοδέψει λίγα λεφτά παραπάνω κι έτσι κινήθηκε λίγο καλύτερα η αγορά. Μετά τις εκλογές, σταμάτησαν να ξοδεύουν γιατί δεν έχουν ούτε και περιμένουν να πάρουν. Προσθέστε και τους εργαζόμενους που δεν πληρώνονται κανονικά και έχουμε το αποτέλεσμα. Το μεγαλύτερο μέρος των καταθέσεων είναι αυτά τα χιλιάρικα των πολλών Ελλήνων. Είναι θέμα εμπιστοσύνης και συναίνεσης προς την κυβέρνηση να αφήνουν τα λεφτά τους και να μην ανησυχούν. Με κυβέρνηση του μνημονίου κανείς δεν έχει εμπιστοσύνη, γιατί οι ίδιοι απειλούν και εκβιάζουν με έξοδο από την ευρωζώνη. Μέρκελ, Σόϊμπλε, Μπαρόζο, Όλι Ρέν και στο εσωτερικό Παπαδήμος, Σαμαράς και Βενιζέλος είναι όλο ανησυχία για το ευρώ. Κανείς δεν είπε ότι η Ελλάδα είναι αδιαφιλονίκητο μέλος και κανείς δεν την απειλεί και εν πάσει περιπτώσει όλη η Ευρώπη είναι αλληλέγγυα μαζί της. Μόνο ο Τσίπρας απολογείται σε κάθε συνέντευξη σε ξένα μέσα ενημέρωσης και ορκίζεται ότι είναι υπέρ του ευρώ και ο ελληνικός λαός είναι υπέρ της παραμονής στο ευρώ, αλλά όχι με μνημόνιο και με λιτότητα. Μέχρι να συμφωνήσουν λοιπόν και οι υπόλοιποι με τον ελληνικό λαό, η ανησυχία θα υπάρχει. Είναι κουφό πάντως να ανησυχεί ο Παπαδήμος και όποιος Έλληνας του έχει εμπιστοσύνη, να μην τον πιστεύει. Ο ψηφοφόρος του Σαμαρά, όταν ακούει ότι υπάρχει κίνδυνος να μας διώξουν από το ευρώ, δεν τον πιστεύει; Αφού τον ψήφισε τον πιστεύει. Πάει και παίρνει λοιπόν τα 300 ευρώ που έχει για να βγάλει το μήνα και τα κρατάει στην τσέπη του αντί να τα έχει στο ΑΤΜ της τράπεζας. Τέτοια ποσά αθροίζονται σε τόσο μικρά σύνολα των 800 εκατομμυρίων ευρώ. Γιατί το ΑΕΠ ενός μήνα είναι περίπου 17 δισεκατομμύρια ευρώ. Αν σταματήσουν αυτές τις δηλώσεις οι τρομολάγνοι και κυρίως οι ξένοι, ο Σόϊμπλε και οι άλλοι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης, τα 800 εκατομμύρια ευρώ πάλι μέσα στις τράπεζες θα είναι. Αν το δημόσιο πληρώσει τα 6,5 δισεκατομμύρια ευρώ που χρωστάει, θα δώσει ανάλογη ρευστότητα στο σύστημα. Αν το EFSF δεν είχε κόψει το 1 δισεκατομμύριο ευρώ από τη δόση, θα είχε καταλήξει στις ελληνικές τράπεζες. Είναι τόσο αυτονόητο που απορώ γιατί το συζητάμε…

Με λάθος πολιτική γραμμή ετοιμάζονται να κατέβουν στις εκλογές ΝΔ και ΠΑΣΟΚ

Πληροφορούμαι ότι η ΝΔ προσανατολίζεται να κατέβει στις εκλογές με το σύνθημα δίλημμα «ευρώ ή δραχμή» δηλαδή με το ίδιο σύνθημα με το οποίο η Μέρκελ και ο Σαρκοζύ εκβίασαν και εξακολουθούν να εκβιάζουν τους Έλληνες πολίτες με τα γνωστά αποτελέσματα στις 6 Μαίου. Είναι η συνταγή της αποτυχίας ενώ η σωστή γραμμή είναι αυτή που εξέφρασε ο Νικήτας Κακλαμάνης και έχει μεγάλη υποστήριξη στο εσωτερικό της ΝΔ, δηλαδή «επαναδιαπραγμάτευση του μνημονίου από μηδενική βάση». Δεν διαφέρει και πολύ από αυτό που λέει ο ΣΥΡΙΖΑ ή οι Ανεξάρτητοι Έλληνες. Τα μεσαία στελέχη της ΝΔ είναι βέβαιο ότι βρίσκονται πιο κοντά στην εκλογική βάση του κόμματος και είναι σίγουρο ότι θα στηρίξουν αυτή τη δεύτερη γραμμή αν ακουστούν. Ατυχώς φαίνεται ότι το επιτελείο της ΝΔ επηρεάζεται περισσότερο από τους ξένους, από την ΕΕ και έχει τρομοκρατηθεί από τις απειλές της τρόϊκας κι έτσι προσανατολίζεται να επαναφέρει το σύνθημα που εγκατέλειψε στα μισά της προηγούμενης προεκλογικής της εκστρατείας επειδή είδε ότι δεν πιάνει αλλά απορρίπτεται από τους πολίτες και από τους ψηφοφόρους της ΝΔ. Τα εκβιαστικά διλήμματα είναι γνωστό ότι φανερώνουν την αδυναμία εκείνου που τα προβάλει γιατί δεν έχει θετικό μήνυμα και προσπαθεί να εκφοβίσει αντί να ενθαρρύνει. Για παράδειγμα στις δημοτικές εκλογές του 2010 ο Γιώργος Παπανδρέου όταν έγινε φανερό ότι οι εκλογές ήταν δημοψήφισμα για το μνημόνιο, απείλησε με αποχώρηση από την κυβέρνηση. Το δίλημμα απορρίφθηκε από τη συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών, (ο Γιάννης Σγουρός πήρε το 8% του εκλογικού σώματος) αλλά έπεισε όσους κατείχαν κρατικές θέσεις κι έτσι μπήκε στον δεύτερο γύρο. Σαφώς όμως δεν μπορείς να κερδίσει εθνικές εκλογές με το επιχείρημα ότι θα αποχωρήσεις. Παραδείγματος χάριν ο Καραμανλής το 2009 ενώ μπορούσε να κυβερνήσει, προτίμησε να αποχωρήσει. Αυτό ήταν αρκετό για να κάνει τον Γιώργο Παπανδρέου πρωθυπουργό με 11% πάνω από τον Καραμανλή. Δύο χρόνια πριν ο Καραμανλή είχε επικρατήσει του Παπανδρέου με 10% διαφορά. Στις 6 Μαίου, οι πολίτες ψήφισαν εναντίον του μνημονίου και υπέρ του ευρώ και είναι απίθανο να αλλάξει την ψήφο του σε έναν μήνα όταν έχει επιβεβαιωθεί μάλιστα ότι ήταν σωστή επιλογή. Το δίλημμα μνημόνιο ή δραχμή το έχει θέσει η Μέρκελ αλλά τον μόνο που τρομοκράτησε ήταν τον Γιώργο Παπανδρέου, τον Βαγγέλη Βενιζέλο και τον Αντώνη Σαμαρά. Οι οποίοι στράφηκαν ο ένας εναντίον του άλλου, αντί να συνασπιστούν και οι τρείς εναντίον της Μέρκελ. Οι πολίτες ξέρουν ότι η θέση της Ελλάδας στο ευρώ δεν κινδυνεύει παρά μόνον από το μνημόνιο και ότι το επιδιώκει η Μέρκελ. Όποιος είναι υπέρ της Ελλάδας είναι αυτονόητο ότι υπερασπίζεται και τη θέση της στην Ευρώπη και στο ευρώ ακόμα και εκτός Ελλάδας. Δείτε τι λένε για παράδειγμα ο Γιούνκερ, οι Γάλλοι σοσιαλιστές και οι Γερμανοί σοσιαλιστές το κόμμα των Πρασίνων και το ευρωπαϊκό σοσιαλιστικό κόμμα. Δεν είναι λογικό να πείσει η Γερμανία την Ελλάδα να αυτοκτονήσει επειδή δεν μπορεί να τη δολοφονήσει. Είναι μια προσπάθεια καταδικασμένη σε αποτυχία. Σε κανέναν Έλληνα δεν αρέσει να ταυτίζονται οι πολιτικοί του με τους ξένους που θέλουν να επιβάλουν την πρωσική ηγεμονία στην Ευρώπη. Για το ΠΑΣΟΚ δεν νομίζω ότι υπάρχει οδός επιστροφής μετά και από την απόφαση του Βαγγέλη Βενιζέλου να καταργήσει την υπάρχουσα οργανωτική δομή ενός ΠΑΣΟΚ που ήδη είναι σκιά του εαυτού του. Πολύ περισσότερο δεν ακούγεται καλά από έναν Συνταγματολόγο να εξαγγέλει «συντακτικό συνέδριο» του ΠΑΣΟΚ το φθινόπωρο. Πρέπει να υπάρχει μια μετριοπάθεια και να μην ταυτίζεις ένα κόμμα με μια χώρα. Ιδρυτικό συνέδριο μπορείς να το πείς αν θέλεις αλλά συντακτικό συνέδριο όταν ακόμα και το καταστατικό χρησιμοποιείται στην πιο αυστηρή του μορφή για να αποκλειστεί άλλη υποψηφιότητα, είναι υπερβολικό. Από άποψη ουσίας, μια συντακτική συνέλευση χρησιμοποιείται πάντοτε για να επιβληθούν οι από κάτω στους από πάνω, το αντίθετο όταν επιβάλονται οι από πάνω στους από κάτω, λέγεται πραξικόπημα, ή στρατιωτική δικτατορία, δεν λέγεται συντακτική συνέλευση.

Ο μύθος των εκλογών και πως μπορεί να γίνει πραγματικότητα

Ενόψει εκλογών, το πολιτικό σύστημα έχει εθιστεί να διηγείται (άλλοτε με πειστικότητα – όπως «λεφτά υπάρχουν» - άλλοτε χωρίς να πείθει κανέναν) έναν μύθο, ο οποίος αποτελεί την αισιόδοξη εκδοχή των προεκλογικών υποσχέσεων. Αυτό γίνεται τώρα και με το κούρεμα και με το νέο μνημόνιο. Τον ίδιο μη πειστικό μύθο διηγείται και η Ευρώπη ολόκληρη, αλλά χωρίς να γίνεται πιστευτή από τις αγορές δηλαδή από τους τραπεζίτες στους οποίους απευθύνεται. Μόνον οι Έλληνες πολίτες νομίζουν ότι θα πιστέψουν αυ

τό το μύθο, γιατί αν κι αυτοί δεν τον πιστέψουν θα αναγκαστούν να τον αποσύρουν από την κυκλοφορία.
Ο μύθος λέει ότι μετά το κούρεμα το ελληνικό δημόσιο χρέος είναι βιώσιμο. Για να πείσουν ότι το χρέος είναι βιώσιμο, κάνουν την υπόθεση, ότι από το 2012 η ελληνική οικονομία θα έχει ετήσια ανάπτυξη 2,8% σταθερά χωρίς διακοπές. Για να γίνει όμως στην πράξη αυτό που γράφουν με ευκολία στα χαρτιά (και δεν τα πιστεύει κανείς, ούτε οι ίδιοι γι αυτό και έχουν την ανεπίσημη μελέτη η οποία διέρρευσε ήδη) σημαίνει ότι μέσα σε λίγους μήνες η Ελλάδα θα περάσει από ύφεση 7,8% που είχε το τελευταίο τρίμηνο του 2011, σε ανάπτυξη 2,8% τουλάχιστον από τον Ιούλιο του 2012, επομένως σε πολύ λίγους μήνες.
Για να συμβεί αυτό δεν αρκεί ένα θαύμα. Χρειάζονται πολλά. Χρειάζεται το συνολικό εισόδημα των Ελλήνων να αυξηθεί πάνω από 20 δισεκατομμύρια ευρώ σε ετήσια βάση. Ακόμα κι αν κάποιο ελικόπτερο βομβάρδιζε με χαρτονομίσματα από τον ουρανό δεν είναι σίγουρο ότι θα πετύχαινε το ισοδύναμο αποτέλεσμα γιατί ενδεχομένως όποιοι μάζευαν αυτά τα χαρτονομίσματα, ίσως να αποταμίευαν ένα μέρος τους και να μην το ξόδευαν αμέσως σε αγορές προϊόντων και υπηρεσιών. Επίσης θα έπρεπε να υπολογίσουμε τις βενζίνες των ελικόπτερων και τα μεροκάματα των πιλότων που θα πέταγαν αυτά τα χαρτονομίσματα. Αν δεν μπορεί να γίνει αυτό, το ισοδύναμο θα ήταν να γίνουν μεγαλύτερες επενδύσεις, και να δημιουργούνται νέες θέσεις εργασίας οι οποίες θα απέφεραν μισθούς αξίας 20 δισεκατομμυρίων ευρώ το χρόνο. Επειδή κι αυτό δεν βλέπουμε να γίνεται, το ισοδύναμο θα ήταν να πληρώσει το κράτος όσα χρωστάει, (περίπου 6 δισεκατομμύρια ευρώ) και να αυξήσει τους μισθούς όλων των εργαζομένων στο δημόσιο κατά 100% με τα υπόλοιπα 14 δισεκατομμύρια ευρώ χωρίς όμως να πάρει αυτά τα χρήματα ως δάνειο, γιατί τότε θα έπρεπε να πληρώνει και τόκους χώρια που το χρέος δεν θα ήταν βιώσιμο.
Αυτά είναι μερικά από τα παραδείγματα θαυμάτων που έπρεπε να γίνουν για βγεί αληθινός ο μύθος που διηγείται ο Ευάγγελος Βενιζέλος για τη συμφωνία που υπέγραψε με την υποστήριξη ΠΑΣΟΚ και ΝΔ με το γιούρογκρουπ περί βιωσιμότητας του χρέους.
Αυτή είναι η αλήθεια χωρίς ωραιοποιήσεις. Αν θέλετε μπορείτε να πιστέψετε την τρόϊκα η οποία έλεγε ότι το πρώτο μνημόνιο θα ήταν αρκετό για να βγεί η χώρα στις αγορές το 2012, ενώ εμείς λέγαμε από τον Ιανουάριο του 2010 ότι η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους είναι αναπόφευκτη και έπρεπε να γίνει αμέσως με πρωτοβουλία της Ελλάδας και χωρίς υφεσιακά μέτρα, χωρίς νέα δάνεια, αλλά με την αυτονόητη υποχρέωση ότι θα ζούμε με όσα εισπράττουμε. Το 2010 αυτά που εισέπραττε η εφορία ήταν 5 δισεκατομμύρια το χρόνο περισσότερα από αυτά που εισπράττει τώρα, δύο χρόνια μετά.
Αν τότε είχε γίνει κούρεμα της τάξης που έγινε τώρα δηλαδή 85% της συνολικής τους αξίας, το χρέος μας θα είχε απομείνει μόνον 40% του ΑΕΠ και το πρωτογενές πλεόνασμα θα ήταν πολύ ευκολότερο να επιτευχθεί γιατί θα είχαν αφαιρεθεί οι τόκοι δηλαδή 16 δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο. Ή τα ίδια αυτά δισεκατομμύρια θα μπορούσαν να διοχετευθούν σε αναπτυξιακά προγράμματα που θα είχε ισοδύναμο αποτέλεσμα. Η μόνη διαφορά είναι ότι τότε θα είχαν πληρωθεί τα CDS από τις τράπεζες που τα είχαν πουλήσει χωρίς να φροντίσουν να δημιουργήσουν τα ανάλογα αποθεματικά. Ενδεχομένως και να είχαν καταρρεύσει μερικές από αυτές τις τράπεζες και να είχαν αναγκαστεί τα κράτη να τις διασώσουν με δικά τους χρήματα, δηλαδή με χρέος των δικών τους φορολογούμενων. Αυτή θα ήταν η μόνη διαφορά. Αλλά το ελληνικό χρέος θα ήταν πλέον βιώσιμο και τότε θα ήταν σίγουρα η μεγαλύτερη αναδιάρθρωση χρέους στην ιστορία. Μεγαλύτερη και από της Αργεντινής. Ενώ τώρα είναι η μεγαλύτερη μεταφορά χρέους από τον ιδιωτικό τομέα στους φορολογούμενους κυρίως Έλληνες αλλά και ξένους.
Δεν ξέρω αν θα γίνει πιστευτός ο μύθος αυτός από τους Έλληνες πολίτες. Σίγουρα μερικοί θέλουν να τον πιστέψουν και επομένως θα ψηφίσουν τα κόμματα που τον προβάλουν, και σίγουρα μερικοί δεν θα τον πιστέψουν. Θα ήταν όμως αρκετό για να αλλάξει η πολιτική κατάσταση και η κυβέρνηση, αν οι μισοί από τους Έλληνες πολίτες που θα πάνε στις κάλπες, δεν τον πιστέψουν και αποφασίσουν να τιμωρήσουν όσους λένε αυτό τον μύθο.
Από την άλλη πλευρά διαπιστώνω ότι τα κόμματα που συνηθίσαμε να λέμε αντιμνημονιακά περιορίζονται απλώς να σχολιάζουν τον προηγούμενο μύθο ενώ δεν είναι δημοσιογράφοι αλλά πολιτικοί που φιλοδοξούν να κυβερνήσουν. Πρέπει να μας προβάλουν τον δικό τους μύθο για να τον κριτικάρουμε και αυτόν. Αρχίζοντας όχι από το τέλος, αλλά από το σήμερα. Το ΚΚΕ για παράδειγμα ξεκινάει από το τέλος. Λέει, Λαϊκή εξουσία, έξοδος από την ΕΕ και διαγραφή του χρέους. Αυτό είναι το τέλος του παραδείσου όπως τον οραματίζεται το ΚΚΕ. Εμείς θέλουμε να ξεκινήσει από το 2012 και να μας εξηγήσει πώς θα πορευτούμε τα επόμενα χρόνια ώστε να φτάσουμε μετά από 10-20-30 ή 40 χρόνια στο τρίπτυχο λαϊκής εξουσίας, εξόδου από την ΕΕ και διαγραφή του χρέους. Για παράδειγμα θα μπορούσε να ξεκινήσει λέγοντας ότι αν εμείς συμμετέχουμε στην κυβέρνηση θα προτείνουμε να γίνει δημοψήφισμα το 2012 το οποίο να αποφασίσει την έξοδο από την ΕΕ και τη διαγραφή του χρέους, θα αρχίσουμε το 2013 διαπραγματεύσεις για να δούμε με ποιόν τρόπο θα επιβάλουμε αυτή την απόφασή μας στην ΕΕ και με ποιους όρους και σε δύο χρόνια π.χ. το 2015 θα έχουν ολοκληρωθεί αυτές οι διαπραγματεύσεις και θα επιστρέψουμε σε άλλα δύο χρόνια δηλαδή το 2017 στη δραχμή. Ως τότε θα κάνουμε την εξής αναδιάρθρωση της ελληνικής οικονομίας, ώστε να μπορεί η χώρα να ζήσει στο περιβάλλον της και να είναι βιώσιμη, θα επιβάλουμε αυτούς τους δασμούς στα εισαγόμενα προϊόντα ώστε να αυξήσουμε τα έσοδα του κράτους και να ευνοήσουμε την παραγωγή στην Ελλάδα των προϊόντων που τώρα εισάγουμε κλπ…Το τέλος είναι εύκολο. Το πώς θα φτάσουμε είναι το δύσκολο που θα αποφασίσουμε. Στις κάλπες.

Κάθε κόμμα υποχρεούται να το κάνει. Και να υποστεί την κριτική ακόμα και κακόπιστη ώστε να δοκιμαστούν οι ιδέες και να ξέρουμε τι ψηφίζουμε. Όπως πολύ εύκολα ακούσαμε τον Αντώνη Σαμαρά να λέει ότι είναι απαράδεκτο να μειώνονται οι μισθοί, στα επίπεδα του 2000, αλλά οι τιμές να παραμένουν στο 2012. Αυτό είναι το τέλος. Να μειωθούν οι τιμές στα επίπεδα του 2000. Αλλά πρέπει να μας πεί πως θα γίνει να επιστρέψει το μαρούλι και το κουλούρι στα 12 λεπτά και ο καφές να μειωθεί από 4 ευρώ σε 30 λεπτά. Γίνεται, αλλά πρέπει να μας το εξηγήσει. Για παράδειγμα ο αγρότης πρέπει να αγοράζει καύσιμα με 50 λεπτά το λίτρο περιλαμβανομένων των φόρων, αντί για 2 ευρώ, πρέπει να αγοράζει τα λιπάσματα, τα φάρμακα και το ηλεκτρικό ρεύμα σε τιμές του 2000 για να υπάρχει ισορροπία μισθών και τιμών. Θα περίμενα επίσης από τα κόμματα του μνημονίου, να εξεγερθούν με το τμήμα των δηλώσεων Ράϊχανμπαχ χθες που έλεγε ότι οι μισθοί στην Ελλάδα είναι ακόμα πολύ υψηλότεροι από της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, αποκαλύπτοντας ότι ο στόχος του και των εντολοδόχων του αυτός είναι. Να πέσουμε στα επίπεδα μισθών της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας ενώ τώρα είμαστε ακόμα ψηλά. Αυτά τα δύο κόμματα έλεγαν ότι στόχος μας και στόχος της Ευρώπης είναι να συγκλίνουν οι οικονομίες και οι μισθοί με την Ευρώπη και από το 70% στο οποίο ήμασταν το 2004 να ανέβουμε ακόμα παραπάνω. Και φυσικά να ανέβουν μαζί μας και η Βουλγαρία και η Ρουμανία. Αυτός ο στόχος να κατέβουμε κι εμείς στα επίπεδα Βουλγαρίας και Ρουμανίας πότε συμφωνήθηκε στην ΕΕ και δεν το μάθαμε; Γιατί αν δεν έχει συμφωνηθεί πρέπει να τον καταγγείλουν και να του πούν να μαζέψει τη γλώσσα του και να μην ξανακάνει τέτοιες άστοχες δηλώσεις γιατί χαλάνε το μύθο και θα αναγκαστούν να του δείξουν την έξοδο.

Το δρόμο μας δείχνει η Ισλανδία

Αξίζει να μελετάμε τις λύσεις που υιοθέτησαν άλλες χώρες για να αντιμετωπίσουν προβλήματα ανάλογα με τα δικά μας ιδίως αν τα παραδείγματα που μελετάμε είναι πρόσφατα. Άλλωστε η μίμηση είναι αυτή που δημιούργησε τον ανθρώπινο πολιτισμό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι οι ουρές για να εξυπηρετηθούμε είτε σε μια τράπεζα, είτε στην ουρά για να αγοράσουμε πατάτες σε χαμηλή τιμή χωρίς μεσάζοντες. Αντί να σπρωχνόμαστε απολίτιστα και να χτυπιόμαστε για το ποιος θα εξυπηρετηθεί πρώτος, μπαίνουμε σε μια ουρά δηλαδή μιμούμαστε αυτό που έκανε ο προηγούμενος από μας και εξυπηρετήθηκε αξιοπρεπώς.
Όπως λοιπόν τώρα η Πορτογαλία και η Ιρλανδία μπορούν να μελετήσουν για να μιμηθούν το παράδειγμα της Ελλάδας για να ελαφρύνουν το χρέος τους εφόσον υπόκειται σε εγχώριο δίκαιο, έτσι και η Ελλάδα ενόψει εκλογών πρέπει να μελετήσει το παράδειγμα της Ισλανδίας η οποία κατάφερε επιτυχώς μετά από 3 μόλις χρόνια να επιστρέψει στις αγορές, να διαγράψει ολόκληρο το χρέος της στο εξωτερικό αντί να μετατρέψει το ιδιωτικό χρέος σε δημόσιες ζημιές και να διαγράψει το 25% του χρέους επιχειρήσεων και νοικοκυριών στις τράπεζες.

Ας μην σπεύσει κανείς να μιλήσει για διαφορές, οι οποίες υπάρχουν, γιατί είναι υπεκφυγή για να μην κάνουν τίποτα. Υπάρχουν και ομοιότητες όπου μπορούν να εφαρμοστούν τα ίδια (κατά μίμηση) υπάρχουν και διαφορές όπου θα πρέπει να υπάρξουν και προσαρμογές για να πετύχουμε το ίδιο αποτέλεσμα. Στην Ισλανδία αναγνωρίστηκε αμέσως ότι το πρόβλημα του χρέους είναι πολιτικό. Έτσι ενώ η κυβέρνηση της Ισλανδίας αποδέχθηκε αμέσως ότι πρέπει να αποζημιώσει τους ξένους πελάτες των τραπεζών της οι οποίες κατέρρευσαν το 2008, οι πολίτες εναντιώθηκαν και ζήτησαν δημοψήφισμα. Απέναντι στη ραγιάδικη κυβέρνηση που αποδέχθηκε αμέσως τους εκβιασμούς Βρετανίας και Ολλανδίας, μαζί με την ΕΕ και το ΔΝΤ, ο πρόεδρος της Δημοκρατίας αρνήθηκε να υπογράψει το νόμο και προκάλεσε δημοψήφισμα το οποίο απέρριψε την απόφαση της Βουλής με συντριπτική πλειοψηφία. Τα δημοψηφίσματα λοιπόν είναι το πρώτο που πρέπει κι εμείς να αντιγράψουμε υπακούοντας στο δικό μας Σύνταγμα.
Η προσπάθεια στην Ισλανδία δεν ήταν σύντομη, αλλά ο λαός έδειξε επιμονή για τρία χρόνια. Απέρριψε σε δεύτερο δημοψήφισμα τον συμβιβασμό που έκανε η δεύτερη κυβέρνηση με τους ξένους δανειστές (είχαν αποδεχθεί κούρεμα 60%) κρατικοποίησε τις τράπεζες, πήρε δάνειο από το ΔΝΤ χωρίς να υπογράψει μνημόνιο, διπλάσιο από της Ελλάδας (ως ποσοστό του ΑΕΠ) και μετά από τρία χρόνια διέγραψε και μέρος του ιδιωτικού χρέους επιστρέφοντας ταυτόχρονα στις αγορές με το σπαθί της.
Μια σημαντική διαφορά Ελλάδας και Ισλανδίας είναι ότι έχει το εθνικό της νόμισμα, ενώ η Ελλάδα δεν έχει. Πρέπει λοιπόν να προσαρμοστεί σε αυτή τη διαφορά. Αμέσως μόλις οι ξένες χώρες συνεπικουρούμενες από το ΔΝΤ και από την ΕΕ είδαν ότι απορρίφθηκε ο εκβιασμός τους (ενώ πέρασε στην Ελλάδα από την πρώτη στιγμή μέχρι σήμερα) επιτέθηκαν στην Ισλανδία και το εθνικό της νόμισμα υποτιμήθηκε κατά 50%. Το αντί9στοιχο στην Ελλάδα είναι αυτό που έχουμε υποστεί. Να μειωθεί το εισόδημα όλων μαζί με τις τιμές κατά 50%. Ούτε έλλειψη καυσίμων όμως παρατηρήθηκε, ούτε φαρμάκων ούτε τροφίμων τα οποία και στην Ισλανδία είναι εισαγόμενα όπως και στην Ελλάδα. Η ισοτιμία φυσικά άρχισε αμέσως να αποκαθίσταται σταδιακά από την πρώτη μέρα και ακόμα βρίσκεται σε ελαφρώς χαμηλότερα επίπεδα.
Η απότομη υποτίμηση δημιούργησε πρόβλημα στις ξένες εταιρίες που είχαν εγκατασταθεί στη χώρα (όπως τα Μακ Ντόναλντς) πολλές από τις οποίες έκλεισαν και έφυγαν. Αυτό ευνόησε αμέσως τις ντόπιες ανταγωνιστικές τους επιχειρήσεις οι οποίες κάλυψαν αμέσως το κενό στην αγορά αυξάνοντας τα έσοδα του δημοσίου γιατί είναι γνωστό ότι οι ξένες εταιρίες έχουν τον τρόπο να είναι πρακτικά αφορολόγητες στο εσωτερικό κάθε χώρας.
Μια άλλη διαφορά της Ισλανδίας με την Ελλάδα είναι ότι η Ελλάδα είναι μια πλούσια χώρα με σημαντικό πλούτο έτοιμο για λεηλασία όπως η ιδιωτική περιουσία του δημοσίου στην οποία περιλαμβάνονται επιχειρήσεις μονοπωλιακού χαρακτήρα με σίγουρα κέρδη, ακίνητα φιλέτα και ο ορυκτός πλούτος. Η Ελλάδα έχει επίσης σημαντική γεωπολιτική θέση καθώς αποτελεί το κλειδί για τον έλεγχο των πετρελαίων της Μέσης Ανατολής και της Ανατολικής Μεσογείου. Η διαφορά δεν είναι μειονέκτημα, αλλά ενώ η Ισλανδία δεν αξίζει τον κόπο να κάνει κάποιος μια εκστρατεία για να την εξουσιάσει, η Ελλάδα αξίζει να ξοδέψει κανείς περισσότερα γιατί αποτελεί χρυσόμαλλο δέρας για όποιον την ηγεμονεύει. Μπορεί λοιπόν η Ελλάδα να διαπραγματευθεί αν κατέχει το έδαφός της και ασκεί κυριαρχία στα εθνικά της σύνορα. Κι αυτό κάνει επιτακτική την ανάγκη της δημοκρατίας ώστε οι πολίτες να ελέγχουν ασφυκτικά την κυβέρνησή τους κι όχι να έχουν μια δοτή κυβέρνηση στην υπηρεσία των ξένων που θέλουν να την κατέχουν. Ενδεχομένως λοιπόν χρειάζεται επέκταση της άμεσης δημοκρατίας ακόμα και πέραν των βημάτων που έκανε η Ισλανδία η οποία ανέθεσε σε απλούς πολίτες την αναθεώρηση του Συντάγματός της με κατεύθυνση τον παραπέρα εκδημοκρατισμό του.
Το συμπέρασμα είναι αυτό που βγαίνει και από τη μελέτη της ιστορίας για αιώνες. Οι πολίτες μπορούν να είναι νοικοκύρηδες στον τόπο τους αν καταφέρουν να ελέγχουν την κυβέρνησή τους και αντιστρόφως αν η κυβέρνηση εκφράζει τα συμφέροντα ολόκληρης της κοινωνίας και όχι μόνον του πλουσιότερου τμήματός της. Στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή κανένα κόμμα δεν εκπροσωπεί το 21% των άνεργων, το 23% των φτωχών και το 30% των νέων έως 30 ετών δηλαδή το 75% του πληθυσμού. Υπερ εκπροσωπείται το ένα τέταρτο της κοινωνίας και κυρίως το 1% που είναι το απολύτως πλουσιότερο. Αντί για διαδικασίες αποχής λοιπόν έχουμε ανάγκη από τη συμμετοχή και τον δημοκρατικό έλεγχο.



Βλέπουμε όμως ότι επιλέγονται διαρκώς διαδικασίες που σπρώχνουν τους πολίτες στην απογοήτευση και στην αποχή. Λαμβάνονται αποφάσεις ερήμην τους, τα κόμματα εξουσίας κάνουν τα αντίθετα από αυτά που δεσμεύθηκαν ατιμώρητα, πράγμα που απογοητεύει τους πολίτες αλλά αποθρασύνει το 1% τα συμφέροντα των οποίων υπερεκπροσωπούνται. Ακόμα και το ΠΑΣΟΚ για την ανάδειξη του αρχηγού του, είδατε ότι επέλεξε τη διαδικασία εκείνη που θα εξασφαλίσει την ελάχιστη δυνατή συμμετοχή. Όποιος δεν θέλει να ψηφίσει τον Βενιζέλο, δεν έχει λόγο να πάει να ψηφίσει γιατί θα εκλεγεί έτσι κι αλλιώς ακόμα κι αν πάρει ελάχιστες ψήφους. Σκεφθείτε τι θα είχε συμβεί αν υποψήφια για την αρχηγία ήταν μόνον η Ντόρα Μπακογιάννη. Για να είναι ένα κόμμα πολλυσυλλεκτικό και άρα μεγάλο, πρέπει να επιτρέπει να εκφράζονται στο εσωτερικό του διαφορετικά και συχνά αντιτιθέμενα συμφέροντα και πολιτικές απόψεις. Με τη διαδικασία που επέλεξε, όχι απλός πολίτης δεν θα πάει να ψηφίσει, αλλά αμφιβάλω αν θα κάνει τον κόπο να πάει να ψηφίσει και ο ίδιος ο Παπουτσής με τον Τζουμάκα, δηλαδή οι άλλοι δύο επίδοξοι διεκδικητές. Τι να πάει να κάνει; Να ψηφίσει άκυρο ή λευκό; Δεν έχει νόημα. Κι αν εκείνοι είναι υποχρεωμένοι να πάνε ως επαγγελματίες για να δείξουν αφοσίωση στις διαδικασίες του καταστατικού, ο απλός πολίτης δεν θα καταδεχθεί ούτε να το σκεφτεί. Αν όμως πάνε μόνον οι υπάλληλοι των κομματικών, βουλευτικών και υπουργικών γραφείων, οι διορισμένοι σε πολιτικές θέσεις, οι συγγενείς και οι πελάτες τους τότε δεν έχει νόημα η ανοιχτή εκλογή γιατί δεν είναι συμμετοχή των πολιτών, των ψηφοφόρων και των φίλων. Ούτε καν των μελών γιατί σιωπηρά έχουν αποχωρήσει σε ποσοστό 75% όπως δείχνουν οι μετρήσεις.



Δεν είναι καν το ίδιο με την εκλογή του Παπανδρέου την πρώτη φορά που είχε πάρει το δαχτυλίδι από τον Σημίτη και ήταν ο μόνος υποψήφιος γιατί κατά κάποιο τρόπο, η συμμετοχή 1.000.000 απλών πολιτών νομιμοποίησε εκ των υστέρων την αντιδημοκρατική κληρονομική διαδοχή με τη διαδικασία του δαχτυλιδιού στον εκλεκτό του Σημίτη. Και η αλήθεια είναι ότι τότε κατατροπώθηκε στις κάλπες μαζί με την παιδική χαρά που είχε φέρει μαζί του. Τη δεύτερη φορά, όπου συμμετείχαν 800.000 πολίτες με τρείς υποψήφιους έγινε πραγματικός αρχηγός όταν υποστηρίχθηκε όχι από την παιδική χαρά αλλά από ένα σημαντικό μέρος της βάσης που αποδείχθηκε πλειοψηφικό και νικηφόρο και στην κοινωνία μετά από 2 χρόνια. Είναι αυτό το μέρος της κοινωνίας το οποίο αγνόησε τα δύο χρόνια που ήταν στην κυβέρνηση, το οποίο του γύρισε την πλάτη και επειδή του κούνησε το δάχτυλο με απρεπή και αλαζονικό τρόπο, του ανταπέδωσε τη χειρονομία με όλα τα δάχτυλα ανοιχτά.
Είναι αμφίβολο, αν σε αυτές τις εσωκομματικές εκλογές θα πάνε έστω και οι μισοί από όσους είχαν ψηφίσει Βενιζέλο το 2007 όταν ήταν δεύτερος, αλλά μαζί με τον Σκανδαλίδη, όπως και τώρα, είχαν πάρει το 47% από τους 800.000 πολίτες υποστηρικτές μαζί με τις οικιακές βοηθούν τους.

Ένα σημαντικό κεφάλαιο που διδάσκει η Ισλανδία είναι φυσικά η παραδειγματική τιμωρία των υπεύθυνων για την κρίση στην Ισλανδία από την Ισλανδική Δικαιοσύνη. Γιατί αποδείχθηκε ως μέτρο πρόνοιας που συνέβαλε στην κοινωνική συνοχή και στην τροφοδότηση της διάθεσης των πολιτών να μην αφήσουν να τους ξεφύγει ο έλεγχος. Η αίσθηση της ατιμωρησίας αποθρασύνει και τους ξένους να ζητούν όλο και περισσότερα, αλλά και απογοητεύει τους πολίτες όταν βλέπουν ότι οι νόμοι δεν εφαρμόζονται αν πρόκειται για το 1% του πληθυσμού που έχει όλο τον πλούτο και την πολιτική εξουσία στα χέρια του. Οι νόμοι ως γνωστόν θεσπίζονται όχι για να κατοχυρώνουν τα προνόμια των λίγων, αλλά των πολλών. Θεσπίζονται για να περιορίζουν την εξουσία των λίγων οι οποίοι έχουν τη δύναμη και τον πλούτο στα χέρια τους. Στην Ελλάδα τα τελευταία δύο χρόνια, όλοι οι νόμοι ψηφίζονται για να απαλλαγούν οι πλούσιοι και οι εξουσιαστές από τις ποινικές ευθύνες για τις πράξεις τους. Ακόμα και οι φορολογικοί νόμοι, δεν είναι ανάλογα με την ικανότητα του καθενός αλλά ανάλογα με το πόσο μπορεί να ξεφύγει κάποιος ή όχι.

Στο ξεκίνημα της κρίσης η Ισλανδία είχε δημόσιο χρέος 130% του ΑΕΠ και ιδιωτικό χρέος των τραπεζών στο 1000% του ΑΕΠ. Τρία χρόνια αργότερα το δημόσιο χρέος είναι στο 100%, το χρέος των τραπεζών στο 200% και η ανεργία στο 7% κι έχει επιστρέψει στις αγορές. Η Ελλάδα ξεκίνησε με δημόσιο χρέος 113% και πριν το κούρεμα είχε 170% θα καταλήξει μετά το κούρεμα στο 120 ή στο 160% το 2020. Οι ελληνικές τράπεζες είχαν εξωτερικό χρέος 23% του ΑΕΠ, αλλά χρεοκόπησαν εξαιτίας του κουρέματος και οι φορολογούμενοι δανείστηκαν με επαχθείς όρους 40 ή 50 δισεκατομμύρια ευρώ χώρια τις εγγυήσεις και τα ομόλογα για να τις επανακεφαλαιοποιήσουν. Η ανεργία είναι στο 21% και η ύφεση στο 7% για Πέμπτη συνεχή χρονιά. Μόνον στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο είχε πάθει τέτοια καταστροφή. Το 2012 το δημόσιο χρέος θα διαμορφωθεί στο 155% δηλαδή όλοι θα συμφωνούν ότι χρειάζεται άλλο ένα γενναίο κούρεμα γιατί δεν είναι βιώσιμο.

Κι επειδή έχουμε εκλογές πρέπει να σκεφτόμαστε απλά. Μπορεί να φαίνεται πολύ καλό να κουρεύει η τράπεζα κατά 30% το δάνειό σου, αλλά αν ταυτόχρονα απαιτεί να είσαι άνεργος και ταυτόχρονα βάζει υποθήκη στο σπίτι σου, στην περιουσία σου, ενώ πριν δεν είχε, είναι φανερό ότι σε έχει πιάσει σε μια παγίδα, και δεν είναι σωστό να θριαμβολογείς. Καλό είναι να σκεφτείς τι μπορείς εσύ να πληρώσεις και πως, κρατώντας τη δουλειά σου και την περιουσία σου. Αυτό που λέμε εμείς πιστεύουν και οι αγορές. Τα νέα ομόλογα που είναι εγγυημένα από το EFSF και διέπονται από αγγλικό δίκαιο, διαπραγματεύονται κάτω από τα 20 σέντς ανά ευρώ. Άρα προεξοφλούν ότι δεν θα πληρωθούν, και ότι μετά από μια χρεοκοπία θα μπορέσουν να πάρουν κάτω από 20% της ονομαστικής τους αξίας αν και λήγουν το 2046. Το αν αυτό θα γίνει με πρωτοβουλία της ΕΕ ή με πρωτοβουλία μιας εξέγερσης των πολιτών η οποία θα διαλύσει τη Βουλή και θα επιβάλει αλλαγές στο πολιτικό σύστημα, κανείς δεν μπορεί να το προβλέψει.

Γιατί ο Σόϊμπλε συζητάει με τον Βενιζέλο για έξοδο από το ευρώ; Και η ουσία της αποκάλυψης Κουρουμπλή για την αλληλογραφία Γεωργίου, Τόμσεν

Στην Ελλάδα εξακολουθούμε να θεωρούμε εαυτούς πλήρη μέλη της ΕΕ και της Ευρωζώνης, αν και ο Σόϊμπλε είπε δημοσίως ότι έκανε την πρώτη ανοιχτή συζήτηση για το αν η Ελλάδα θα πρέπει να παραμείνει ή όχι στο ευρώ. Όπως όλοι οι Έλληνες, επιλέγουμε προς το παρόν να αγνοήσουμε αυτή την πιθανότητα έξωσης από την ευρωζώνη με συμφωνία μιας δοτής ελληνικής κυβέρνησης, (γιατί οι Έλληνες δεν έχουν λάβει μια τέτοια απόφαση ως τώρα) και να εξετάσουμε τις πιθανότητες η ΕΕ να μπορέσει να ζήσει ως ενιαία νομισματική Ένωση. Προφανώς είναι τρελό να κάνεις τα ίδια πράγματα αλλά να περιμένεις διαφορετικά αποτελέσματα.
Το παλιό σύμφωνο του Μάατριχτ και της Λισσαβόνας πρόβλεπε την δημοσιονομική πειθαρχία ως μέσο για τη σταθερότητα και στην πράξη απέτυχε. Οι πρώτοι που το παραβίασαν ήταν η Γαλλία και η Γερμανία και στη συνέχεια όλες οι άλλες χώρες. Το νέο σύμφωνο που έχει εγκριθεί από την ευρωζώνη, λέει ότι η απειθαρχία ευθύνεται για την κρίση και η λύση είναι η αυστηρότερη πειθαρχία. Μάλιστα το επιτρεπόμενο έλλειμμα μειώνεται από το 3% στο 0.5% δηλαδή κάνει υποχρεωτικά τα πλεονάσματα. Επιπλέον αν μια χώρα έχει χρέος μεγαλύτερο από 60% του ΑΕΠ θα πρέπει να το μειώνει κατά 1/20 το χρόνο. Δηλαδή η Ιταλία που έχει χρέος 120% πρέπει να το μειώνει 3% το χρόνο. Αυτός ο νέος νόμος πρέπει να γίνει κατά προτίμηση συνταγματική δέσμευση όλων των κρατών της ευρωζώνης.

Δυστυχώς όμως αυτές οι οικονομικές έννοιες όπως το διαρθρωτικό έλλειμμα είναι πολύ ασαφές για να δεχθεί μια εκλεγμένη δημοκρατικά κυβέρνηση οποιασδήποτε χώρας την άποψη ενός τεχνοκράτη ο οποίος κάνει λογαριασμούς επί χάρτου διαφορετικούς από έναν άλλο τεχνοκράτη που βγάζει αντίθετα αποτελέσματα. Για παράδειγμα το 2007, πριν από την κρίση, η Ισπανία είχε μεγάλο διαρθρωτικό πλεόνασμα και η Ιρλανδία είχε ισοσκελισμένο διαρθρωτικά προϋπολογισμό. Η Γαλλία είχε μεγαλύτερο έλλειμμα από την Πορτογαλία και η Ελλάδα είχε έλλειμμα 4%, δηλαδή δεν ενέπνεε καμιά ανησυχία αφού ήταν αρκετό να μειωθεί μια μονάδα για να πληροί το κριτήριο του Μάαστριχτ, το οποίο δεν πληρούσαν όμως και οι μισές χώρες. Επίσης μετά από 4 χρόνια, το 2011 το ΔΝΤ αναθεώρησε τα νούμερα και είπε ότι η Ελλάδα αντί για 4% είχε 10,4% και η Ιρλανδία είχε 8,4 και όχι 0.1% το 2007. Στην πραγματικότητα το πραγματικό διαρθρωτικό έλλειμμα είναι άγνωστο, δεν μπορεί να υπολογιστεί εκ των προτέρων και μπορεί να αναθεωρηθεί εκ των υστέρων αν αλλάξει έστω και ελάχιστα ο τρόπος υπολογισμού. Πως λοιπόν θα ζητάς από βουλευτές ή από κυβερνήσεις να αποφασίζουν με βάση έναν ασαφή δείκτη και πως κάποιοι δικαστές θα καταδικάζουν κυβερνήσεις και κυρίαρχες χώρες στηριζόμενες σε έναν ασαφή δείκτη ο οποίος αλλάζει όσο συχνά αποφασίζει κάποια δήθεν ανεξάρτητη στατιστική αρχή; Χώρια που η συζήτηση για τα ελλείμματα, αφήνει απέξω τα πλεονάσματα τα οποία πρέπει να αντιμετωπίζονται επίσης όπως και τα ελλείμματα σε μια δημοσιονομική ένωση. Γιατί το έλλειμμα του ενός είναι το πλεόνασμα του γείτονα. Ποιος θα μελετήσει τις επιδράσεις του πλεονάσματος της Γερμανίας στην σταθερότητα της ευρωπαϊκής Οικονομίας και θα έχει την έξωθεν καλή μαρτυρία ότι θα είναι τίμιος, όταν το μεν έλλειμμα διώκεται και τιμωρείται ως βαρύτατο αμάρτημα ενώ το πλεόνασμα υμνείται και επιβραβεύεται ως αρετή με μικρότερα επιτόκια; Είναι μια βασική πολιτική απόφαση αυτή για την ΕΕ σημαντικότερη από ένα ευρωπαϊκό Σύνταγμα, γιατί αν δεν απαντά οριστικά ένα Σύνταγμα σε αυτή την ερώτηση με τον αυτονόητο τρόπο, τότε δεν μπορεί να υπάρχει ούτε σύνταγμα ούτε νομισματική ένωση.
Το κάθε εθνικό σύνταγμα, και της Ελλάδας και ο βασικός νόμος της Γερμανίας η οποία δεν έχει σύνταγμα, θεωρεί αυτονόητο το αυτονόητο. Οι πλούσιοι πληρώνουν περισσότερα από τους φτωχούς και οι πλούσιες περιοχές μεταφέρουν πόρους στις φτωχές μειονεκτικές περιοχές. Αυτό πρέπει να προβλέπουν και οι ιδρυτικές συμφωνίες της ΕΕ ό0πως το πρόβλεπαν ως τώρα άλλες συμφωνίες όταν ακόμα η ΕΕ ήταν ΕΟΚ. Χωρίς κοινά σύνορα, χωρίς κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα, χωρίς ελευθερία μετακίνησης κεφαλαίων και ανθρώπων, χωρίς ενιαίο οικονομικό χώρο και χωρίς κοινό νόμισμα.





Πάμε τώρα στα εσωτερικά μας. Η αποκάλυψη του ανεξάρτητου βουλευτή Παναγιώτη Κουρουμπλή ότι ο πρόεδρος της ΕΛΣΤΑΤ Ανδρέας Γεωργίου, πρώην υπάλληλος του ΔΝΤ είχε στείλει ηλεκτρονική επιστολή στον Πόλ Τόμσεν του ΔΝΤ και του ζητούσε να αλλάξει ο νόμος που διέπει την ΕΛΣΤΑΤ όπως και έγινε λίγες μέρες αργότερα με νομοθετική πρωτοβουλία του κ. Παπακωνσταντίνου είναι σημαντική. Γιατί ο κ. Γεωργίου διορίστηκε από τη Βουλή και εκεί οφείλει να λογοδοτεί και όχι στο ΔΝΤ. Το πολύ πολύ θα έπρεπε να απευθύνει την επιστολή αυτή στον αρμόδιο υπουργό και μέσω εκείνου στη Βουλή αν ήθελε να προωθήσει αλλαγές στο νόμο στην κατεύθυνση της ενίσχυσης των εξουσιών του. Η ένοχη σιωπή του κ. Γεωργίου είναι ακόμα πιο ανησυχητική γιατί δεν διέψευσε ότι έστειλε την επιστολή ως μη όφειλε στον Τόμσεν, δηλαδή σε εκπρόσωπο ξένου διεθνούς οργανισμού ο οποίος δεν έχει καμιά αρμοδιότητα παρέμβαση στο εσωτερικό ελληνικό δίκαιο, αλλά είπε ότι είναι προϊόν υποκλοπής. Ούτε σήκωσε το γάντι που του πέταξε ο βουλευτής λέγοντας ότι αν θέλει να του κάνει μήνυση να παραιτηθεί από τη βουλευτική ασυλία. Όταν ο πρόεδρος της αρχής προσφεύγει στον Τόμσεν για να αλλάξουν ελληνικοί νόμοι, όλοι καταλαβαίνουμε τι σημασία έχει ένας αριθμός που δείχνει το διαρθρωτικό έλλειμμα μιας χώρας. Αν ο κ. Τόμσεν ή όποιος άλλος ξένος μπορεί να αλλάξει το νούμερο του ελλείμματος της χώρας, όπως έγινε ήδη για την Ελλάδα όπως είπαμε, καταλαβαίνουμε για ποια εκχώρηση εθνικής κυριαρχίας μιλάμε. Η οποία δεν είναι αμοιβαία όπως με μια διεθνή συνθήκη όπως είναι η προσχώρησή μας στην ΕΕ ή στο ΝΑΤΟ ή στον ΟΗΕ όπου όλες οι χώρες που συμμετέχουν έχουν εκχωρήσει τα ίδια δικαιώματα και απολαμβάνουν των ίδιων δικαιωμάτων. Εδώ μιλάμε για έναν τεχνοκράτη είτε της Ελλάδας είτε των Βρυξελλών, ο οποίος δεν ελέγχεται ούτε από το ευρωκοινοβούλιο ούτε από κάποιο άλλο δημοκρατικά εκλεγμένο όργανο. Άμεσα όπως το ευρωκοινοβούλιο ή έμμεσα όπως το Συμβούλιο Κορυφής. Ή ακόμα πιο έμμεσα όπως η Κομισιόν. Μιλάμε για κάποιον ανεξέλεγκτο ο οποίος κουνάει έναν ασαφή αριθμό με ασαφές περιεχόμενο, ο οποίος δεν δείχνει τίποτα. Ο οποίος όμως θα αποφασίζει με αυτόν τον αριθμό αν όλοι οι πολίτες πρέπει να πάρουν αύξηση ή να έχουν μείωση των μισθών τους. Πραγματικών ή ονομαστικών.

Κι αυτό το πολύ σοβαρό ζήτημα, κρύβεται πίσω από κομματικές αντιπαραθέσεις με μικροκομματικές σκοπιμότητες, όπως π.χ. αν θα καταθέσει και ο Κοντοπυράκης, αν είναι άρρωστος, ή αν έκανε τα ίδια και η ΝΔ στο παρελθόν αλλά για να κρύψει το έλλειμμα αντί να το διογκώσει. Γιατί ούτε πολιτικά ούτε ηθικά είναι το ίδιο αν η επιδίωξή σου είναι με πολιτική σκοπιμότητα να αλλάξεις τα νούμερα. Άλλο είναι να εφαρμόζεις τον κανονισμό για να εμφανίσεις το έλλειμμα μικρό και να κερδίσει έμμεσα το κόμμα σου τις εκλογές και άλλο είναι να προσθέτεις τα ελλείμματα των ΔΕΚΟ χωρίς να έχεις μελέτες, ενώ μπορούσες να τα αφήσεις απέξω, για να διασύρεις τη χώρα σου στο εξωτερικό ως αναξιόπιστη και σπάταλη για να δικαιολογήσεις την ανάγκη επέμβασης της ΕΕ και του ΔΝΤ. Στη μία περίπτωση είσαι φαύλος στην άλλη ίσως να είσαι και προδότης και ανίκανος να κυβερνήσεις.

Πως πάει το κούρεμα;

Από το βράδυ της Τετάρτης έγινε γνωστό ότι στο εθελοντικό κούρεμα των ομολόγων του ελληνικού δημοσίου, θα συμμετέχουν κάτοχοι (ελληνικές και ξένες τράπεζες, και ασφαλιστικά ταμεία της Ελλάδας) του 60% των ομολόγων τα οποία διέπονται από το ελληνικό δίκαιο συνολικού ύψους 177 δισεκατομμυρίων ευρώ. Για τους κατόχους ομολόγων υπό αγγλικό και γενικά ξένο δίκαιο ύψους 29 δισεκατομμυρίων ευρώ θα ακολουθηθεί ξεχωριστή διαδικασία και μερικές σειρές απαλλάσσονται από το κούρεμα. Συνεπώς η ελπίδα ότι η τελική συμμετοχή θα φτάσει στο 75% είναι βάσιμη και πρέπει να θεωρείται βέβαιη για το χρέος υπό ελληνικό δίκαιο.

Η πιθανότητα να φτάσει στο 90% η συνολική συμμετοχή για τους κατόχους ελληνικών ομολόγων υπό ελληνικό και ξένο δίκαιο, υπάρχει αλλά αν και είναι επιθυμητή καθώς δεν θα απαιτηθεί η ενεργοποίηση της ρήτρας συλλογικής ευθύνης, δεν είναι ακόμα σίγουρη. Στην περίπτωση ενεργοποίησης της ρήτρας συλλογικής δράσης για να υποχρεωθεί και η μειοψηφία των κατόχων να δεχθεί τους ίδιους όρους με την πλειοψηφία, θα καταβληθεί προσπάθεια από το λόμπυ των Βρυξελλών δηλαδή κυρίως από τη Γερμανία και τη Γαλλία για να μην ενεργοποιηθούν τα CDS, γνωστά ως ασφάλιστρα κινδύνου, ή ως όικονομικά όπλα μαζικής καταστροφής κατά τον βαθύπλουτο Γουώρεν Μπάφετ. Η απόφαση αυτή είναι σαφώς σπουδαιότερη σε παγκόσμια κλίμακα γιατί στην περίπτωση που η αρμόδια επιτροπή (από στελέχη των αγορών του χρηματοπιστωτικού ιδιωτικού τομέα) αποφασίσει ότι δεν θα ενεργοποιηθούν τα CDS για να καλυφθούν ζημιές των κατόχων και μη κατόχων ομολόγων, θα είναι σαν να καταργείται στην πράξη αυτό το προϊόν σε παγκόσμια κλίμακα. Γιατί κανείς δεν θα το αγοράζει πιά.
Δυστυχώς ως τώρα κανείς δεν έχει κάνει διαχωρισμό μεταξύ κατόχων ελληνικών ομολόγων και CDS ως ασφάλιστρο κινδύνου και κατόχων «γυμνών» CDS δηλαδή κερδοσκόπων που ποντάρουν όπως σε ένα καζίνο στη χρεοκοπία της Ελλάδας. Στην περίπτωση αυτή το στοίχημα για χρεοκοπία ή όχι της Ελλάδας θα θεωρηθεί τυχερό παιχνίδι, όπως το ΛΟΤΟ, το πόκερ ή η ρουλέτα και φυσικά δεν υπάρχει ασφάλιστρο για το ρίσκο σε τυχερά παιχνίδια. Σε κάθε περίπτωση η απόφαση θα είναι ενδιαφέρουσα και ως προς το ύψος της αποζημίωσης και ως προς το χαρακτήρα των CDS ως ασφαλίστρων ή ως τυχερών παιχνιδιών. Η διάσταση που είναι καλύτερα κρυμμένη, είναι φυσικά η λειτουργία των χρηματοπιστωτικών αγορών ως καζίνου και φυσικά η Γερμανία ή η Ευρώπη είναι πολύ μικρή για να επιβάλει την άποψή της χωρίς την υποστήριξη από τις ΗΠΑ.

Είναι κανείς ρομαντικός;

Κοντός ψαλμός αλληλούια και το βράδυ στις 10 θα ξέρουμε ποιος είναι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και με τι ποσοστό εξελέγη. Βέβαια η αίσθηση υπάρχει εδώ και πολλές μέρες, και η αίσθηση είναι ασφαλέστερος οδηγός ακόμα και από τις μετρήσεις. Οδηγός όχι της πρόβλεψης του αποτελέσματος, αλλά της ανάγκης που υπάρχει, των αναγκών που ικανοποιούνται από τη μια ή από την άλλη επιλογή.

Δεν είναι σωστό και πολιτισμένο σήμερα που οι άνθρωποι του ΠΑΣΟΚ ψηφίζουν, τον έναν ή τον άλλον ή τον τρίτο, να πούμε ή να αναπαράγουμε οτιδήποτε. Ότι λέχθηκε λέχθηκε, όποιος πείστηκε πείστηκε. Η αλήθεια είναι ότι όλες αυτές τις μέρες ελάχιστα ελέχθησαν για το τι θα κάνει την επόμενη μέρα, αν κερδίσει ο ένας ή ο άλλος. Μόνο γενικότητες και αοριστολογίες που καλύπτουν τα πάντα, θολώνουν τα πάντα και ικανοποιούν ή μάλλον δεν φοβίζουν κανέναν.

Πως θα γίνουν επομένως ρήξεις και τομές και ανατροπές; Στα μάτια οποιουδήποτε θα φαίνονται ως ανακολουθίες. Όποια ρήξη και αν επιχειρήσει, όποιος και αν εκλεγεί, θα καταγγελθεί αμέσως από τους μισούς και ίσως από τους περισσότερους ως διάψευση όσων έλεγε πριν από τις 11 Νοεμβρίου. Για παράδειγμα αν ο Παπανδρέου αποφασίσει να διαγράψει από το ΠΑΣΟΚ επειδή έκανε κάποιες δηλώσεις εναντίον του, έναν, ακόμα και τον Κίμωνα Κουλούρη που λέει ο λόγος ο οποίος έχει πει τα περισσότερα, τότε η πλειοψηφία θα τον καταδικάσει ως μίζερο, εκδικητικό και τζάμπα μάγκα που επειδή δεν μπορεί να διαγράψει κανένα παχύ στρείδι, τα βάζει με τον πεσμένο και υπονομευμένο Κίμωνα Κουλούρη από τον οποία πρώτα αφαίρεσε με διοικητικά μέτρα τη βουλευτική έδρα. Γιατί αν ήταν υποψήφιος ποιος μπορεί να εγγυηθεί ότι δεν θα εκλεγόταν;

Άλλο παράδειγμα: Αν εκλεγεί ο Βενιζέλος και σκεφτεί να διαγράψει τον Τζουμάκα επειδή του έκανε την πιο σκληρή κριτική, ποιος δεν θα στραφεί εναντίον του, όταν ο Τζουμάκας είπε για τον Βενιζέλο τα μισά από όσα είπε ο Βενιζέλος για τον Παπανδρέου; Αλλά και σε θετικά θέματα. Για παράδειγμα εκλέγεται ο Βενιζέλος και αποφασίζει να επαναφέρει το ενιαίο αμυντικό δόγμα και να εγκατασταθούν πάλι οι S-300 στην Κύπρο. Δεν θα ξεσηκωθούν εναντίον του ακόμα και οι πέτρες του καθεστωτικού ΠΑΣΟΚ; Μήπως υπάρχει κανένα άλλο ΠΑΣΟΚ που θα στηρίξει άλλες επιλογές; Ή μήπως μας είχε προϊδεάσει για την υιοθέτηση τέτοιων ή διαφορετικών θέσεων; Από τη στιγμή που κανένας δεν είπε τίποτα, νομιμοποιούνται όλοι να διαφωνούν με όλα ενώ ο ίδιος το ερμηνεύει (είτε ο Παπανδρέου είτε ο Βενιζέλος) ως λευκή επιταγή να γράψει όλους τους άλλους στα παλαιότερα των υποδημάτων του και να κάνει ότι θέλει και κυρίως ένα προσωπικό κόμμα αποτελούμενο από πραιτοριανούς.

Οι πραιτοριανοί είναι γνωστό ότι επειδή πληρώνονται περισσότερο από τους άλλους, είναι τυφλά όργανα του εκάστοτε αρχηγού ή αυτοκράτορα, όσο είναι στα πάνω του και είναι οι πρώτοι που με πραξικόπημα τον παύουν από τα καθήκοντά του για να τοποθετήσουν στη θέση του κάποιον άλλον ο οποίος θα τους εξασφαλίσει άμεσα ένα καλό ποσό ή θέσεις εξουσίας και μακροπρόθεσμα τη μακροημέρευση των εξουσιών τους. Με αυτή την έννοια όλα τα σημερινά στελέχη, τα επώνυμα και τα πλέον προβεβλημένα, είναι πραιτοριανοί. Άλλος είναι νυν ή πρώην βουλευτής και επιθυμεί να διατηρήσει τη θέση του και αν είναι δυνατόν να γίνει το συντομότερο βουλευτής. Επομένως πρόκριμα είναι να είναι το δεξί χέρι και ο εξ απορρήτων του αρχηγού, να είναι ο νούμερο ένα ή έστω ένας από την πρώτη δωδεκάδα ισοϋψών στελεχών που πλαισιώνουν τον αρχηγό και συνομιλούν προνομιακά μαζί του. Εκτός από αυτούς υπάρχουν οι εκλεγμένοι και οι μη εκλεγμένοι δήμαρχοι και δημοτικοί σύμβουλοι, μαζί με αυτούς που δεν εξελέγησαν ούτε δημοτικοί σύμβουλοι οι οποίοι θέλουν πρώτον να διατηρήσουν τη θέση και τις φιλοδοξίες τους και φυσικά συνθήκες μέσα από τις οποίες θα ικανοποιήσουν τους απώτερους στόχους τους που συνδέονται με ατομικά συμφέροντα, και με την επιδίωξη βελτίωσης της οικονομικής και κοινωνικής τους θέσης. Εκτός από αυτούς υπάρχει και το ανάλογο των συνδικαλιστών που πλαισιώνονται από τους δεκάδες χιλιάδες δημόσιους υπαλλήλους που είχαν θέσεις ευθύνης επί ΠΑΣΟΚ και τις έχασαν επί ΝΔ. και τέλος υπάρχει ένας μεγαλύτερος αριθμός απλών οπαδών οι οποίοι είτε δέχθηκαν στο παρελθόν είτε ευελπιστούν να επαναλάβουν στο μέλλον κάποιο ρουσφέτι με το ΠΑΣΟΚ, γιατί έχουν επί σειρά ετών εκτεθεί στην κοινωνία και δεν μπορούν και δεν θέλουν να γίνουν δεξιοί και νεοδημοκράτες τους οποίους με την πάροδο των ετών μισούν και έχουν μαζί τους και πολιτιστικές διαφορές. Φυσικά δεν είναι όλοι όσοι ανήκουν στην παραπάνω κατηγορία. Πάντοτε περιγράφουμε την τάση. Όχι το σύνολο.

Όλοι αυτοί είναι οι πραιτωριανοί οι οποίοι θα ψηφίσουν τον εκλεκτό τους με κριτήριο ποιος θα μου κάνει τη δουλειά καλύτερα, ποιος είναι φίλος ή γνωστός μου από το παρελθόν και ποιος είναι ικανότερος να πετύχει το στόχο της εξουσίας τον οποίο επιθυμώ.

Θα μου πείτε δεν υπάρχουν άλλοι καλύτεροι; Φυσικά και υπάρχουν. Πρώτα-πρώτα αυτοί που είναι από 16 έως 20 ετών και επομένως ακόμα και αν ήθελαν κατά πάσα πιθανότητα δεν πρόλαβαν να διαφθαρούν και να γίνουν καμένα χαρτιά. Μετά υπάρχουν αυτοί οι οποίοι τα έχασαν όλα, είτε εξαιτίας εσωκομματικών μαχαιρωμάτων, είτε γιατί η ΝΔ τους κυνήγησε άδικα και επομένως έχουν ριζοσπαστικοποιηθεί. Οι πιο πολλοί από αυτούς επειδή είχαν ατομικές ικανότητες, προσαρμόστηκαν βγήκαν στον ιδιωτικό τομέα και οφείλουν τη σημερινή τους οικονομική και κοινωνική θέση στις ατομικές τους ικανότητες και όχι στην κομματική εύνοια. Υπάρχουν επίσης όσοι εδώ και 20-30 χρόνια έχουν δραστηριοποιηθεί στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας, και μάλιστα δεν είναι στελέχη επιχειρήσεων αλλά απλοί εργαζόμενοι, υπάλληλοι ή εργάτες, επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι οι οποίοι κάθε μέρα βγάζουν το ψωμί τους και το παντεσπάνι τους δουλεύοντας σκληρά και δεν έχουν ανάγκη κανέναν. Τέλος υπάρχουν κι αυτοί που τώρα εμφανίστηκαν στο χώρο, είτε γιατί έλειπαν από την Ελλάδα στο εξωτερικό, είτε γιατί ήταν σε άλλο κόμμα και δεν ξέρουν πρόσωπα και πράγματα, είτε γιατί ήταν ρομαντικοί και παραμένουν ελπίζοντας ότι όλα διορθώνονται και μάλιστα χάρις στο μαγικό ραβδάκι ενός αρχηγού.

Πόσοι μπορούν να είναι αυτοί άραγε; Πολλοί ή λίγοι; Όσοι περισσότεροι, τόσο το καλύτερο.

Βαγγέλη κάνε κράτει...

Λέγαμε καμιά φορά κανένα αστείο για να περνάει η ώρα, κανένα αστείο, αλλά μερικοί άνθρωποι το παίρνουν σοβαρά. Όπως η πλάκα ότι ο Βενιζέλος υπερτερεί του Γιώργου Παπανδρέου στο λέγειν και είναι άμεσα συγκρίσιμος με τον Καραμανλή. Να μην σας πούμε ότι είναι και πολύ καλύτερος του Καραμανλή. Από εκεί όμως ως το σημείο να λέει ο ίδιος ο Βενιζέλος και όχι κάποιος που θέλει να τον κολακέψει, ότι στις 11 Νοεμβρίου κρίνονται οι επόμενες εκλογές, είναι μεγάλη απόσταση.

Προϋποθέτει ότι εντάξει τον Καραμανλή δεν τον υπολογίζουμε τον έχουμε κερδίσει από χέρι, ο δικός μας είμαι καλύτερος και επομένως το μόνο που απομένει είναι να με ψηφίσετε για πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ. Από κεί και πέρα μην ασχολείστε εσείς γιατί σας έχω εξασφαλισμένη τη νίκη. Και αυτό είναι το ΠΑΣΟΚ του αύριο το οποίο κερδίζει, ενώ το ΠΑΣΟΚ του χτές έχασε. Με άλλα λόγια κι εγώ φροντίζω ώστε το ΠΑΣΟΚ του αύριο να είμαι μόνον εγώ και επομένως εδώ που τα λέμε μικρή σημασία έχει και τι θα ψηφίσετε.

Όταν η υπερβολή είναι αυτό που βαφτίζεται προφανές και αυτονόητο, και η αλαζονεία δεν είναι πολύ μακριά. Όταν κάνεις τώρα αυτό το λογικό άλμα και από υποψήφιος βαφτίζεσαι το μόνο αύριο, φαντάζομαι τι θα γίνει αν ποτέ δώσει ο λαός και ασκήσεις κυβερνητική εξουσία.

Πράγματι ο Βενιζέλος θυμίζει Καραμανλή και μάλιστα παραμονές της εκλογικής του νίκης. Αλλά όσοι έκαναν κάποια ανάλυση του εκλογικού αποτελέσματος του 2004 και κατ’ επέκτασιν του 2007, όλοι αυτοί που λένε ότι το 2004 το ΠΑΣΟΚ ήταν πίσω σχεδόν 15 μονάδες αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι το ΠΑΣΟΚ ήταν αυτό που έχασε και έκανε και τον Καραμανλή πρωθυπουργό, ασχέτως προσωπικών πολιτικών ικανοτήτων τις οποίες άλλωστε απέδειξε στην πράξη εδώ και 3,5 χρόνια.

Ενώ λοιπόν ΝΔ και ΛΑΟΣ ήταν 48% του εκλογικού σώματος το 2004 και είναι 45% το 2007 ενώ το ΠΑΣΟΚ ήταν 40% το 2004 και είναι 38% το 2007 είναι φανερό ποιος χάνει τις εκλογές και όχι ποιος τις κερδίζει। Κι εγώ αν τρέχω με κάποιον που οπωσδήποτε θα βγεί δεύτερος, είναι φανερό ότι θα βγώ εγώ πρώτος. Άρα και η στρατηγική του ότι θέλω κάποιον που να μπορεί αδίστακτα να υποσχεθεί τα πάντα σε όλους και να μην φοβίζει κανέναν, απαιτεί να έχεις βρεί κι αυτόν που θα βγαίνει οπωσδήποτε δεύτερος. Δεν βλέπω να είναι πρόθυμος ο καραμανλής να παίξει αυτό το ρόλο.

(Σεξοφοβικοί... έχει διαφορά αν είναι ντυμένες;)

Εγώ είμαι κατίνα ή αυτοί ξεκατινιάζονται;

Δηλαδή τώρα είναι φυσιολογικό αυτό; Ρωτάω όπως ρώταγε ο Λαζόπουλος. Δηλαδή αν με ρωτούσε εμένα κάποιος στα σοβαρά, τι λεφτά έχω και αν συνάδει ο τρόπος ζωής μου με τα λεφτά που βγάζω δουλεύοντας, θα απαντούσα ότι ο τρόπος είναι γνωστός και όλοι οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ το γνωρίζουν, είμαστε γνωστοί και τίποτα δεν είναι κρυφό; Είναι απάντηση αυτή; Και μάλιστα θα ήθελα να ρωτήσετε και τους άλλους συναδέλφους μου αν τα έξοδα που κάνουν συμβαδίζουν με τις αποδοχές τους; Είναι απάντηση αυτή;

Και για λόγους ισότητας, ρώτησε ο γραμματέας της νομαρχιακής Αχαΐας και τον Παπανδρέου την ίδια ερώτηση. Και τι απάντησε; Ότι εγώ κληρονόμησα ένα ρόλοι και το όνομά μου. Μα τώρα είναι απάντηση αυτή; Γιατί δηλαδή θεωρούν και οι δύο αυτονόητο ότι δεν είναι ανθρωπινή ερώτηση σε άνθρωπο από άνθρωπο; Δε θέλεις να πεις κύριε δεν λες. Ποιος είσαι εσύ που με ρωτάς; Η εφορία; Αλλά αν δέχεσαι να απαντήσεις γιατί δεν απαντάς απλά ότι ναι ζω με τη βουλευτική μου αποζημίωση και μόνον όπως επιβάλει ο νόμος και δεν έχω άλλα εισοδήματα. Αν αποδείξει κάποιος ότι έχω και άλλα εισοδήματα, να παραιτηθώ από βουλευτής. Ή έχω πλούσια σύζυγο και δεν θίγομαι σαν άνδρας να πληρώνει εκείνη τις διακοπές μας ή τα έξοδα των παιδιών, οπότε εγώ κρατάω την βουλευτική αποζημίωση για τα μικροέξοδά μας.

Κανένα εστιατόριο, κανένα ξενοδοχείο κλπ. Ντροπή είναι; Κατ’ αρχήν δεν κατάλαβα γιατί ο Παπανδρέου δεν κατάλαβε την ερώτηση και απάντησε σε άλλη. Τον ρώτησαν για τα εισοδήματά του. Όχι για το τι κληρονόμησε από τον πατέρα του. Ένα ρόλοι και το όνομα… Κατ’ αρχήν δεν είναι ακριβές. Νομίζω ότι όλα τα παιδιά πήραν ένα μερίδιο από το σπίτι που είχε πουλήσει ο Ανδρέας Παπανδρέου στον Βλαχούτσικο και τα παιδιά παρενέβησαν και το πήραν πίσω. Αυτό δεν ήταν κληρονομιά; Τέλος πάντων. Όταν κάποιος με ρωτάει αν είμαι πλούσιος ή αν ζω από τη δουλειά μου δεν απαντάω τι κληρονόμησα από τον πατέρα μου, αλλά πόσα βγάζω εγώ από τη δουλειά που κάνω. Και μην πει κανείς καμιά προβοκάτσια ότι δεν κατάλαβε ακριβώς ο Παπανδρέου τι τον ρώτησαν γιατί θα είναι προβοκάτσια. Απλώς δεν έχουν μάθει να απαντάνε ευθέως σε ερωτήσεις που μπορεί να είναι προσωπικές, αλλά όταν είσαι δημόσιο πρόσωπο, είσαι υποχρεωμένος να τις απαντάς και μάλιστα πειστικά.

Το υπονοούμενο του Βενιζέλου ήταν σαφές και αφορά τον ίδιο που το έθεσε. Αν ήταν ευγενικό ή όχι. Από τη στιγμή που ετέθη όμως η απάντηση είναι επιβεβλημένη, ευθεία και σοβαρή. Δεν απαντάμε με αστειάκια.

Κυνισμός και σκοπιμότητα

Τώρα πρέπει και να χωνέψουμε όσα μας είπε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, αλλά και να αρχίσουμε από τώρα τις οικονομίες για να τα βγάλουμε πέρα το χειμώνα με τις αυξήσεις στο πετρέλαιο και στα βασικά είδη διατροφής, αλλά και την ενδεχόμενη αύξηση του ΦΠΑ και τους νέους φόρους για τα ακίνητα.

Ας πάμε και λίγο στις μετρήσεις της κοινής γνώμης μια και χρησιμοποιούνται και για να επηρεάσουν αλλά και για να διορθώσουν οι υποψήφιοι την τακτική τους και τον λόγο τους ώστε να νικήσει ο ένας τον άλλον.

Ένα πράγμα που μου κάνει εντύπωση, είναι ότι η εικόνα που έχει η πλειοψηφία για τον Παπανδρέου είναι ότι είναι ειλικρινής, ότι πιστεύει αυτά που λέει, είναι πιο προσιτός, είναι πιο καλό παιδί με δικά μου λόγια. Ο Βενιζέλος επίσης αναγνωρίζεται ότι έχει προσόντα, είναι καλός ομιλητής, έχει επιχειρήματα και το σημαντικότερο, έχει την προσωπικότητα που θα τον έκανε καλύτερο αντίπαλο του Καραμανλή. Επίσης του αναγνωρίζεται ότι έχει μεγαλύτερες πιθανότητες να κερδίσει τον Καραμανλή.

Δηλαδή βλέπουμε ότι και στο επίπεδο των απλών πολιτών η σκοπιμότητα είναι σημαντικό προσόν για την επιλογή του πολιτικού αρχηγού. Δεν ξέρω αν θα φτάσουνε στις κάλπες οι πιο ρομαντικοί που θα διαλέξουν τον καλύτερο άνθρωπο ή τον πιο αποτελεσματικό. Ούτε είμαι βέβαιος ότι όλοι όσοι έχουν την πρόθεση να ψηφίσουν τον Γιώργο παπανδρέου το βλέπουν έτσι ρομαντικά ότι εγώ προτιμώ να είναι καλός άνθρωπος ο επίδοξος πρωθυπουργός και όχι να είναι πιο αδίστακτος από τον άλλον. Και ο Καραμανλής έχει δείξει για παράδειγμα ότι μπορεί να υποσχεθεί τα πάντα σε όλους για να κερδίσει τις εκλογές του 2004, ή ότι τη δεύτερη τετραετία μπορεί να μην υποσχεθεί ούτε καν όσα υποσχόταν το 2004 γιατί οι μετρήσεις και ο αντίπαλος δεν τον υποχρεώνουν, ή ότι η χώρα αντιμετωπίζει οργανωμένο σχέδιο εμπρησμών για να συσπειρώσει τον κόσμο του…

Θυμόσαστε για που ξεκινήσατε;

Δεν ξέρω αν είναι ιδέα μου, αλλά ήδη έχει περάσει ένας μήνας από τις εκλογές και απομένει λιγότερο από ένας μήνας ως την εκλογή του επόμενου προέδρου του ΠΑΣΟΚ, αλλά κανένας δεν έχει ασχοληθεί για να πείσει έστω και έναν πολίτη από αυτούς που ψήφισαν τη ΝΔ και μάλιστα κατά την ομόφωνη γνώμη τους, τη χειρότερη κυβέρνηση από τη μεταπολίτευση. Κατά τη γνώμη μου βέβαια αυτά είναι ρητορικές υπερβολές, η κυβέρνηση Μητσοτάκη είναι αχτύπητη, είναι μακράν η χειρότερη. Ρωτήστε και τον Βασίλη Κοντογιαννόπουλο ή τον Στέφανο Μάνο, ή τον Ανδρέα Ανδριανόπουλο.

Και αυτό το Σαββατοκύριακο πάντως όργωσαν την Ελλάδα υποτίθεται οι δύο εκ των τριών αλλά προσπαθούσαν να πείσουν όσους ψήφισαν ΠΑΣΟΚ ότι είναι προτιμότεροι από τον Παπανδρέου ο οποίος έμεινε εντός λεκανοπεδίου Αττικής με τη δικαιολογία ότι τους είδε πρόσφατα και δεν έχει τώρα μούτρα να τους αντικρίσει, ή ότι δεν χρειάζεται κλπ.

Δε λέω εμφανίζονται επαρκώς σε όλα τα κανάλια, αλλά η φροντίδα τους δεν είναι να πείσουν έστω και έναν πολίτη που ψήφισε ΝΔ να προτιμήσει το ΠΑΣΟΚ, με τη δική του αρχηγία. Κανονικά και ο Παπανδρέου με όσα αυτοκριτικά λέει, σ’ αυτούς θα έπρεπε να απευθύνεται ώστε με την ευκαιρία της εκλογής του νέου αρχηγού, να τον προμιμήσουν αφού δεν τον προτίμησαν έναν μήνα πριν. Αλλά και ο Βενιζέλος με τον Σκανδαλίδη, αυτόν τον κόσμο θα έπρεπε να έχουν στο νού τους, ώστε αν πείσουν τώρα έστω και το μισό τοις εκατό του εκλογικού σώματος, να γίνει αυτό φανερό και σε όσους ψήφισαν ΠΑΣΟΚ και να πουν μέσα τους… «ναι αυτός ο άνθρωπος μπορεί να αποσπάσει το 5% σε μια τετραετία από τη ΝΔ και τη Δεξιά γενικότερα και να τους προσθέσει στο ΠΑΣΟΚ και στη δημοκρατική παράταξη γενικότερα, ώστε να φτάσει πάλι στο 61% που ήταν το 1981 (η δεξιά συνολικά κάτω από 40%) ώστε να δοθεί μια νέα ώθηση στη χώρα που χρειάζεται τολμηρές μεταρρυθμίσεις σε δημοκρατική κατεύθυνση και θα μας πάνε ως κοινωνία στην κορυφή αντί για τον πάτο της Ευρώπης, που θα μας κάνουν παράδειγμα προς μίμησιν στην ΕΕ και στα Βαλκάνια πολύ περισσότερο, που αντί να είμαστε ο περίγελως της Γιούροστατ και των άλλων υπηρεσιών, θα μας θεωρούν πρότυπο προς παραδειγματισμόν.

Έχουμε κι άλλο κίνητρο εκτός από το ότι έτσι θα είμαστε περήφανοι για τα επιτεύγματά μας, ότι έχουν και εθνικά θέματα ανοιχτά που μόνο μια τέτοια σοβαρή χώρα μπορεί να τα λύσει προς όφελός της, όπως είναι το Σκοπιανό, το Κυπριακό, τα ελληνοτουρκικά κλπ. Αλλιώτικα αν είμαστε μια χώρα μίζερη που είναι υπό απαγόρευση και υπό επιτροπία των Βρυξελλών δεν πρόκειται να μας υπολογίσει κανείς στα σοβαρά. Αντί λοιπόν να σκέφτονται πως θα πείσουν οπτι ο αντίπαλος θα συρρικνώσει, ή ότι ο αντίπαλος θα τους διαγράψει, ή ότι ο αντίπαλος είναι δεξιός ή ότι πλούτισε αλλά τον έχουν ακόμα ανάμεσά τους, απλώς δουλεύουν για λογαριασμό του Καραμανλή αν δεν κάνω λάθος. Βέβαια και ο Καραμανλής δούλεψε όλο αυτό τον καιρό εναντίον του, αλλά στο ΠΑΣΟΚ τα κατάφεραν καλύτερα.

Πέστα Βαγγέλη...

Εγώ πάντως και ως πολίτης και όχι μόνο συντεχνιακά ως δημοσιογράφος, προτιμώ τους πολιτικούς τα λένε καθαρά και έξω από τα δόντια. Επομένως υποστηρίζω την απόφαση του Βενιζέλου να μιλήσει στους δημοσιογράφους έξω από τα δόντια και να τα πεί έτσι όπως τα συζητάει με τους συνεργάτες του στο γραφείο. Επίσης δεν είναι απροστάτευτος που θέλει προστασία. Ήθελε να τα πεί έτσι προφανώς για να δείξει ποιος έχει κότσια να τραβήξει στα άκρα την αντιπαράθεση και ποιος βάζει τους ανθρώπους του περιβάλλοντός του να διαρρέουν ανωνύμως ότι ο Γιώργος Παπανδρέου είναι αποφασισμένος να φέρει τη ρήξη μέχρι τέλους.

Κανένας δεν εμποδίζει και τον Παπανδρέου να μιλήσει ανοιχτά και ας έχει το δικό του ευγενικό στυλ. Και με ευγένεια μπορεί να μιλάς καθαρά και να λές τα πράγματα με το όνομά τους. Αλλά δεν μπορώ να καταδικάσω έναν πολιτικό επειδή μιλάει ανοιχτά. Αντίθετα τον επαινώ. Και επικρίνω τους πολιτικούς που επιλέγουν να μην μιλάνε ανοιχτά, αλλά να κάνουν οικονομία δυνάμεων και περιμένουν να δουν από πού θα γείρει η πλάστιγγα για να πάνε με τον νικητή, με τη δικαιολογία ότι δεν θέλουν να ρίξουν λάδι στη φωτιά, ή ότι υπερασπίζονται την ενότητα.

Κατά τα άλλα και τι δεν είπε ο Βενιζέλος. Ασχέτως αν στο τέλος τους είπε το τυπικό… παιδιά ότι είπαμε είναι μεταξύ μας και δεν γράφεται εκτός από τα πολιτικά. Και σχεδόν τους υπαγόρευε τι να γράψουν. Φυσικά και ορθά όλοι οι δημοσιογράφοι τα γράφουν όλα. Όπως ότι ο Παπανδρέου δεν παίζει με τίμια χαρτιά, δεν μοιράζεται η τράπουλα τίμια στο παιχνίδι αυτό, ότι δεν είχε στόχο μια θεσμική δημοκρατική διαδικασία εκλογής, αλλά είχε στόχο να υφαρπάσει την ψήφο των μελών και των φίλων με μια εκλογή στις 23 Σεπτεμβρίου, όπως τον ίδιο στόχο είχε και στην ΚΟ.

Εκτός από τις πολλές φορές που χρησιμοποίησε το εγώ, είπε και καθαρά ότι αν ήμουν εγώ στο ντιμπέϊτ με τον Καραμανλή, μπορεί να κέρδιζα τις εκλογές. Εγώ είμαι το μόνο στέλεχος που προέκυψε μετά το 1974 από την κοινωνία και παίζει ηγετικό ρόλο. Δεν υπάρχει άλλος στον κύκλο των κορυφαίων.

Η προχθεσινή συνέντευξη του Παπανδρέου στο Άλτερ ήταν διχαστική και απειλητική. Ένιωσα ότι στο στόμα του είχε να το πεί ότι θα διαγράψει εμένα, τον Παπαδόπουλο, τον Λοβέρδο τον Βερελή και άλλους. Παρά το ευγενικό του ύφος με τρόμαξαν αυτά που είπε.

Έχουν δίκιο και οι δυό μαζί...

Θέλουμε δεν θέλουμε η συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου του ΠΑΣΟΚ, καθορίζει την επικαιρότητα, αλλά με έναν τρόπο που δεν προοιωνίζεται τίποτα καλό για το ΠΑΣΟΚ και για τη χώρα στο βαθμό που επηρεάζεται το μέλλον της από τη δράση του ΠΑΣΟΚ ή από την απουσία του.

Πάντως ήταν απογοητευτικός ο τρόπος που ανέλυσαν τα αίτια της εκλογικής ήττας οι δύο επικρατέστεροι για την προεδρία του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Παπανδρέου και Βαγγέλης Βενιζέλος. Και οι δύο έμειναν σε επικοινωνιακό επίπεδο και προσπάθησαν να φορτώσουν ο ένας στον άλλον το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης για την εντύπωση που έδιναν στους πολίτες αυτής της χώρας. Κανένας δεν τόλμησε να σκάψει πιο βαθιά και να δεί σε κοινωνικό επίπεδο που βαδίζει η χώρα, αν οι άνθρωποι είναι φτωχότεροι ή πλουσιότεροι, αν είναι απογοητευμένοι από την πολιτική ή αν είναι ενθουσιασμένοι, αν είναι στραβός ο γιαλός ή αν στραβά αρμενίζουμε.

Η ανικανότητα πολιτικής ανάλυσης τους εγκλωβίζει σε επιφανειακή και μόνο εκτίμηση των γεγονότων σαν να είναι καθημερινοί σχολιαστές και όχι αναλυτές που λαμβάνουν υπόψιν τους τις μακροχρόνιες οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις όπως επίσης την αλλαγή στις συμπεριφορές των ανθρώπων και των κοινωνικών ομάδων.

Στα επικοινωνιακά ασφαλώς και έχουν δίκιο και οι δύο σε σημείο ώστε αν αθροίσουμε τις εκτίμησεις και των δύο, τότε είμαστε πιο κοντά στην πραγματικότητα. Ενώ είναι ακρωτηριασμένη η πραγματικότητα αν υιοθετήσουμε τις εκτιμήσεις μόνον του ενός.

Για παράδειγμα: Έχει δίκιο ο Παπανδρέου όταν λέει ότι για την ήττα του 2007 φταίει ο Σημίτης γιατί η σκιά της διακυβέρνησής του παρέμεινε πάνω από το ΠΑΣΟΚ. Γιατί έγινε αυτό; Γιατί όπως λέει ο Βενιζέλος, ο ΓΑΠ δεν κατάφερε να δώσει στο ΠΑΣΟΚ ένα σαφές ιδεολογικό στίγμα και δεν παρουσίασε εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Ο ίδιος ο ΓΑΠ δεν εξέπεμπε μια καθαρή ιδέα, αλλά ήταν όλα θολά και συγκεχυμένα.

Έχει επίσης δίκιο ο Παπανδρέου όταν λέει ότι ο Σημίτης ευθύνεται και για το γεγονός ότι έδωσε το δαχτυλίδι της διαδοχής στον ίδιο περίπου πιεστικά και παρέλαβε ένα κόμμα υπό κατάρρευση το οποίο ελεγχόταν από τον Σημίτη. Αλλά και ο Βενιζέλος έχει δίκιο ότι ο ίδιος ο ΓΑΠ είχε αρχηγικό έλλειμμα έναντι του Καραμανλή. Απόδειξη ότι δεν κατάφερε να βάλει τη δική του σφραγίδα γιατί δεν είχε ή γιατί δεν τόλμησε.

Έχει δίκιο ο Παπανδρέου όταν λέει ότι ο ίδιος ευθύνεται που δεν ήρθε σε ρήξη με όσα βρήκε στο ΠΑΣΟΚ, αλλά ήθελε όλους να τους ευχαριστήσει। Αλλά και ο Βενιζέλος έχει δίκιο όταν λέει ότι οι επιλογές δικών του προσώπων που δήθεν θα έδιναν τον τόνο του καινούργιου ήταν όλες αποτυχημένες. Δήμητρα ματσούκα και Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου και Γκιούλ Καραχασάν και Βούλα Πατουλίδου και Φώφη Γεννηματά. Αλλά και Κώστας Σκανδαλίδης για υποψήφιος δήμαρχος Αθηναίων αφού ήταν μια στενή κομματική υποψηφιότητα θα έλεγα εγώ, αλλά και ο Παπανδρέου το επισημαίνει αλλά ως ευθύνη του Σκανδαλίδη που δεν κατάφερε να κάνει μόνος του την επανάσταση και την ανατροπή και όχι ως δική του λάθος επιλογή.
Στις φωτογραφίες, είναι η Τζέσικα Άλμπα, την οποία θα απολαύσουμε και αύριο...

Το όπλο της κριτικής

Πάλι καλά. Υπάρχουν και χειρότερα. Το ΠΑΣΟΚ χρειάστηκε τέσσερις μέρες για να καταλάβει το αυτονόητο, ότι δηλαδή πρέπει συντεταγμένα και με πολιτική συμφωνία επί της διαδικασίας, να συζητήσει πολιτικά, να καταλήξει σε συμπεράσματα και να αποφασίσει ποιος θα είναι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ στο μέλλον. Πάλι καλά γιατί άλλα κόμματα, και όχι μόνον της ΝΔ, αλλά και της αριστεράς είχαν χρειαστεί άλλοτε περισσότερο χρόνο.

Είναι ένα καλό μήνυμα που βρίσκεται στο επίπεδο του κόσμου, του απλού πολίτη. Πάλι καλά που η πολιτική ηγεσία βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τον πολίτη και δεν βρίσκεται πίσω του, όπως τις πρώτες μέρες. Τελικά ίσως και να βοήθησε επίσης αυτό το επεισόδιο με τον καφέ που πέταξε ένας άρρωστος άνθρωπος στον Βαγγέλη Βενιζέλο, ώστε όλοι να καταλάβουν, ότι οι πετριές και οι κατηγορίες δεν ωφελούν κανέναν.

Τώρα θα κριθούν όλοι, όχι από την ρητορική ικανότητα με την οποία θα προσπαθήσουν να μιλήσουν χωρίς να θίξουν κανέναν, αλλά με την ικανότητα πολιτικής ανάλυσης και με την τόλμη να πουν τα πράγματα με το όνομά τους και να κατανείμουν τις ευθύνες σ’ αυτούς που τις έχουν. Κι αυτοί είναι όλοι στην κορυφή του ΠΑΣΟΚ. Όχι στη βάση. Ακόμα και μεσαία στελέχη που έχουν μερίδιο ευθύνης, έχουν το ελαφρυντικό ότι η ηγεσία τους άφησε, τους ανέχτηκε αν δεν τους υπόθαλψε κιόλας. Η ηγεσία ευθύνεται πάνω από όλα. Και ηγεσία ήταν ο Κώστας Σημίτης και ο Γιώργος Παπανδρέου. Μετά από αυτούς τους δύο, ευθύνες έχουν όλοι οι υπουργοί του Σημίτη, οι οποίοι έγιναν και επί Γιώργου Παπανδρέου στυλοβάτες του. Μετά πάμε στα στελέχη που είχαν παραγκωνιστεί από τον Σημίτη και ως εκ τούτου θεώρησαν ότι ο Παπανδρέου ήταν η δική τους ευκαιρία να ανέβουν, λόγω της φιλίας τους και της εύνοιάς του. Και μετά βέβαια αυτοί που έχουν παράπονα και από τους δύο, γιατί ο τρόπος που ο ένας παρέδωσε και ο άλλος ανέλαβε, τους άφησε απέξω ή τους θυσίασαν για να πατήσουν πάνω τους και να προχωρήσουν.

Στην κατηγορία αυτή, ανήκουν αρκετά στελέχη και ίσως τα πιο αξιόλογα. Για παράδειγμα ο Κώστας Λαλιώτης. Ο Μιχάλης Χρυσοχοίδης. Ακόμα και ο Κώστας Σκανδαλίδης. Ακόμα κι αυτοί όμως έχουν ευθύνες γιατί προσπάθησαν ανεπιτυχώς να συνδιαλλαγούν, να διαπραγματευθούν αντί να μιλήσουν με τόλμη, ανοιχτά, στο λαό και να δείξουν ότι είναι πολιτικοί μεγάλου διαμετρήματος. Αντί να περιμένουν όμως τη δικαίωσή τους από τον αρχηγό, με την ανάθεση καθηκόντων και οφιτσίων, θα μπορούσαν να φερθούν πολιτικά και να απευθυνθούν στο λαό, από τον οποίο να ζητήσουν την υποστήριξή του, στις προσπάθειές τους να υπηρετήσουν το λαό. Τότε θα είχαν και τη δικαίωση, αλλά και το ηθικό ανάστημα να δώσουν μαθήματα στους άλλους αλλά κυρίως να αποτελέσουν το παράδειγμα και για τους άλλους. Γιατί από λόγια έχουμε πήξει. Από πράξεις έχουμε έλλειμμα. Με τέτοιες συνθήκες και οι πολίτες θα είχαν περισσότερες επιλογές, αλλά και τα κριτήρια με τα οποία θα αξιολογούσαν τους επίδοξους ηγέτες και διαδόχους θα ήταν περισσότερο πολιτικά.

Περιμένουμε λοιπόν τον πρώτο που θα τολμήσει να πεί τα πράγματα με το όνομά τους και να αποδώσει τις ευθύνες σ’ αυτούς που τις έχουν. Και να φτάσει η κριτική στα ονόματα γιατί στο επίπεδο της ηγεσίας, οι ευθύνες δεν είναι μόνον συλλογικές αλλά και ατομικές. Κυρίως γι αυτούς που ήταν πρωτοκλασσάτοι υπουργοί του Κώστα Σημίτη και στη συνέχεια πρωτοκλασσάτα στελέχη του Γιώργου Παπανδρέου.

Βαγγέλη, μη βιάζεσαι

Σήμερα είναι ισορροπημένο το σύστημα στο ΠΑΣΟΚ, και καταβλήθηκε προσπάθεια γι αυτό χθες. ήταν πετυχημένη η προσπάθεια, και σήμερα δεν θα δείτε καθόλου τη θλιβερή εικόνα που παρουσιάστηκε την Τρίτη και μερικοί που ήταν εκτός κλίματος τη συνέχισαν και χθες. Αποτέλεσμα των προσπαθειών ήταν και η δήλωση του Βαγγέλη Βενιζέλου, ότι δεν με εκπροσωπεί κανένας εκτός από τον εαυτό μου και όσοι εμφανίζονται αυτόκλητα ως εκπρόσωποί μου, δεν με εκπροσωπούν. Επίσης όποιος επιτεθεί προσωπικά στον Γιώργο Παπανδρέου, θα διαγραφεί από φίλος μου. Το λέω με δικά μου λόγια, αλλά αυτό ήταν το νόημα. Κι αυτό το έκανε μετά από τη δήλωση του Παπανδρέου και εν γνώσει των δηλώσεων των άλλων στελεχών, περιλαμβανομένου του Κώστα Λαλιώτη.

Ας πώ μια κουβέντα παραπάνω για τον Λαλιώτη. Δεν έχει κανένα θεσμικό ρόλο και δεν συμμετέχει σε κανένα θεσμικό όργανο εκτός από το εθνικό συμβούλιο. Επομένως θα ήταν και άδικο να του ζητήσουμε να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά. Αλλά τα μέλη του Πολιτικού Συμβουλίου τα οποία θα συνεδριάσουν στις 12:00 είναι μεγάλα παιδιά, είναι σοβαροί πολιτικοί και έχουν χρέος να λάβουν σοβαρές αποφάσεις μετά από σοβαρή συζήτηση. Άλλωστε είναι εκλεγμένοι, όχι διορισμένοι, και δεν μπορεί να τους παρακάμψει κανείς. Η απόπειρα να παρακαμφθούν έγινε αλλά έπεσε στο κενό, όχι γιατί δεν υποστηρίχθηκε από τον Τύπο και από εξωθεσμικούς παράγοντες. Το αντίθετο. Δεν υποστηρίχθηκε από τους πολίτες, αλλά και από τα ψυχραιμότερα στελέχη που έδωσαν προτεραιότητα στον πολιτικό διάλογο, στις προσπάθειες για την επίτευξη πολιτικής συμφωνίας και όχι σε μια απολίτικη διαδικασία, περί τα πρόσωπα, λες και πρόκειται για πασαρέλα καλλιστείων και όχι για επιλογή του πολιτικού ηγέτη ο οποίος θα αναλάβει την ευθύνη διακυβέρνησης της χώρας, μετά από εντολή του ελληνικού λαού.

Το ενδιαφέρον του Γιώργου Παπανδρέου και του Βαγγέλη Βενιζέλου ίσως περιορίζεται στο ποιος θα είναι ο αρχηγός, αλλά όλοι οι υπόλοιποι και κυρίως οι πολίτες μάλλον το λαμβάνουν υπόψιν, αλλά με την προϋπόθεση ότι θα γίνει η σωστή εκτίμηση του εκλογικού αποτελέσματος και θα υιοθετηθούν οι πολιτικές θέσεις που εκφράζουν την ιδεολογία τους και τις προτιμήσεις τους. Γι αυτό άλλωστε οι πολιτικοί οργανισμοί κάνουν διαφορετικές επιλογές από τις εταιρίες δημοσκοπήσεων, και συνήθως και από τους απλούς ψηφοφόρους. Ο Μιλτιάδης Έβερτ ήταν πέμπτος στη σειρά βουλευτής της Αθήνας όταν εξελέγη πρόεδρος του κόμματος. Δεν τον εμπόδισε αυτό.

Άλλωστε ήδη δεν υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες ως προς τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθηθεί. Θα γίνει αυτό που θεσμικά από το καταστατικό προβλέπεται και αυτή τη φορά δεν υπάρχει κλίμα, ακροβασιών και αυθαιρεσιών όπως το 2004 κατά την εκλογή του Γιώργου Παπανδρέου στην προεδρεία του ΠΑΣΟΚ. Τότε άλλαξαν οι κανόνες για να νομιμοποιηθεί ενόψει των εκλογών το δαχτυλίδι της διαδοχής το ποποίο ενεχείρισε ο Κώστας Σημίτης στον Γιώργο Παπανδρέου. Τώρα μάλλον οδηγούνται σε μεγαλύτερο σεβασμό προς τη βάση του Κινήματος και στο καταστατικό.

Η μόνη διαφωνία είναι για το χρόνο κατά τον οποίο θα ολοκληρωθούν αυτές οι διαδικασίες. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ προτείνει στο Νοέμβριο και αρχές Δεκεμβρίου και ο Βαγγέλης Βενιζέλος προτιμά να γίνει συνέδριο και εκλογή προέδρου στα μέσα Οκτωβρίου. Ένας μήνας είναι η διαφορά τους και νομίζω ότι θα τα βρούν. Γιατί είναι αμφίβολο αν αυτό που προτείνει τον Παπανδρέου τον συμφέρει κιόλας. Με τους τόνους πιο χαμηλούς, οι ψύχραιμοι θα μιλήσουν όλοι για τα λάθη του Γιώργου Παπανδρέου, ενώ με διαδικασίες εξπρές δεν θα μιλούσε κανείς. Αυτό αντικειμενικά θα ευνοήσει τον Βαγγέλη Βενιζέλο, γιατί δεν μπορούν να κρυφτούν μερικά πράγματα.

Για άλλη μια φορά ο Γιώργος Παπανδρέου στρώνει το χαλί στον αντίπαλό του. Η μακρύτερη χρονικά διαδικασία που προτείνει, διευκολύνει στελέχη ιστορικά και μεγάλου βεληνεκούς, τα οποία τώρα τηρούν ουδέτερη στάση, να επικρίνουν τον Γιώργο Παπανδρέου για πλείστα όσα λάθη έχει κάνει από τη στιγμή της επιλογής του και της κατευθυνόμενης εκλογής του χωρίς αντίπαλο, μέσα από διαδικασία που διαφημίστηκε ως βήμα για την κατοχύρωση της συμμετοχικής διαδικασίας, ενώ επρόκειτο περί διαδικασίας που απαντάται μόνον σε φασιστικά και σε κομμουνιστικά καθεστώτα και κόμματα.

Αναφέρω παραδειγματικά στελέχη όπως είναι ο Κώστας Λαλιώτης ο οποίος καρατομήθηκε στεγνά από τον Κώστα Σημίτη προκειμένου να μην σταθεί εμπόδιο στον διορισμό του Γιώργου Παπανδρέου. Ή στελέχη όπως ο Μιχάλης Χρυσοχοίδης, ο οποίος ανέλαβε το θλιβερό καθήκον του να αντικαταστήσει τον Κώστα Λαλιώτη και να ελέγξει τον κομματικό μηχανισμό ώστε να ανοίξει ο δρόμος για τον Γιώργο Παπανδρέου, αλλά στη συνέχεια αφού έκανε τη «βρώμικη» δουλειά, περίπου τον έκοψε και μετά από χρόνια του ανέθεσε ένα σημαντικό τομέα ευθύνης, σαν να ήταν ένας οποιοσδήποτε και όχι ο δεύτερος μετά τον Σημίτη που τον έκανε πρόεδρο. Ή όπως ο Κώστας Σκανδαλίδης που επίσης είχε μια ξεχωριστή διαδρομή από την εποχή του Ανδρέα Παπανδρέου, συνέχισε την εποχή του Κώστα Σημίτη και επί Γιώργου Παπανδρέου βρέθηκε παραγκωνισμένος σαν να επρόκειτο για οποιονδήποτε βουλευτή. Ανάλογα παράπονα έχουν από τον Γιώργο Παπανδρέου και στελέχη όπως η Βάσω Παπανδρέου, ο Θόδωρος Πάγκαλος, ο Απόστολος Κακλαμάνης, ο Γιώργος Παναγιωτακόπουλος, που ενώ στήριξαν αποφασιστικά τον Γιώργο Παπανδρέου στη συνέχεια βρέθηκαν στην ίδια μοίρα ή υποβαθμίστηκαν από στελέχη όπως η Μαριλίζα Ξενογιαννακοπούλου, ο Π. Γερουλάνος, ο Π. Μπεγλίτης ενώ οι προσωπικοί φίλοι του Γιώργου Παπανδρέου είχαν προνομιακή μεταχείριση που δεν είχε σχέση με αξιοκρατικές επιλογές ή με την προώθηση νέων προσώπων. Μπορεί να ήταν νέα πρόσωπα επειδή δεν τους ήξερε κανείς, αλλά δεν τους ήξερε κανείς επειδή πολιτικά ή ήταν ανύπαρκτοι ή ήταν κατάλληλοι για στελέχη μεσαίου επιπέδου.

Με τη διαδικασία που προτείνει ο Γιώργος Παπανδρέου και τον υποστηρίζουν όλοι οι παραπάνω με την προσθήκη του Νίκου Μπίστη ο οποίος έχει αναλάβει επάξια καθήκοντα ιδεολογικού καθοδηγητή του εκσυγχρονιστικού μπλόκ, όλα τα παραπάνω στελέχη διευκολύνονται να εκφραστούν ελεύθερα και στο τέλος να υποστηρίξουν είτε τον Γιώργο Παπανδρέου, είτε πιθανότερο τον Βαγγέλη Βενιζέλο στην πλειοψηφία τους, με την προϋπόθεση της επίτευξης πολιτικής συμφωνίας μεταξύ τους, η οποία εκτός από πολιτικές θέσεις θα περιλαμβάνει και πολιτικές καρέκλες. Ίσως και συμφωνίες να σηκωθεί από την καρέκλα του αρχηγού χωρίς αντίρρηση, υπό προϋποθέσεις εκλογικής ήττας το 2009 που θα γίνουν ευρωεκλογές, είτε το 2010 που θα γίνουν δημοτικές εκλογές είτε το 2011 που θα γίνουν εθνικές εκλογές.

Ο Βενιζέλος προσπάθησε να αποφύγει οποιαδήποτε διαπραγμάτευση προκρίνοντας μια διαδικασία εξπρές, κατά προτίμηση με παραίτηση – συναίνεση του Γιώργου Παπανδρέου με τον οποίο προσπάθησε να διαπραγματευθεί, υπό το βάρος της πρωτοφανούς για το ΠΑΣΟΚ ήττας. Η προσπάθεια απέτυχε και γιατί ήταν βιαστική, και γιατί έγινε λάθος εκτίμηση των προθέσεων του Γιώργου Παπανδρέου και κυρίως γιατί οι φίλοι τα μέλη και τα στελέχη του ΠΑΣΟΚ διέγνωσαν ότι όλα τα λαμόγια της εποχής Σημίτη έχουν πιάσει στασίδι στο μαγαζί του Βενιζέλου και ο Σημίτης είναι έτοιμος να επιστρέψει ως νέος Κινγκινάτος που θα σώσει τη Ρώμη από την καταστροφή ή ως νέος Κων. Καραμανλής που θα σώσει το ΠΑΣΟΚ από τον κατήφορο. Ο Σημίτης τα άλλαξε όλα, αλλά εις βάρος του Βενιζέλου. Δεν τον έσωσε ούτε η ανοησία της επιστράτευσης του Σημίτη από τον Γιώργο Παπανδρέου, την Πέμπτη πριν τις εκλογές όταν τον ανέβασε στην εξέδρα για να χαιρετίσει τον κόσμο με τον χαρακτηριστικό του τρόπο που έδινε στο παρελθόν τροφή σε όλες τις χιουμοριστικές εκπομπές. Ο Τάπερμαν αντεπιτίθεται…

Ενδεικτικό της βιασύνης του Βενιζέλου να προεξοφλήσει πράγματα και καταστάσεις, είναι οι εμπηστικές δηλώσεις περί καθοδηγούμενων τραμπούκων, τις οποίες έκανε μετά τον φραπέ με τον οποίο τον κέρασε ένας γνωστός γραφικός τύπος που κατά καιρούς έχει πετάξει πράγματα, στον Αρσένη, στη Ντόρα, στον Στεφανόπουλο, αλλά και σε καλλιτέχνες κλπ
(Τα σχόλια στο www.antoniskokorikos.blogspot.com)