Τετάρτη, Μαρτίου 06, 2013

O Διχασμός της Ευρώπης



Αυτή τη στιγμή η  Ευρώπη είναι διχασμένη και ο διχασμός προοδεύει. Μπορεί οι επίσημοι να μετράνε μόνον το ΑΕΠ, αλλά ο δείκτης της ανεργίας είναι πιο σημαντικός. Αυτή τη στιγμή η ανεργία στη Γερμανία, στην Αυστρία και στην Ολλανδία έχουν ανεργία πάνω από 5%, αλλά σε χώρες όπως η Πορτογαλία ή η Ιρλανδία, είναι τριπλάσια, πάνω από 15% και σε χώρες όπως η Ισπανία και η Ελλάδα είναι πάνω από 25%, δηλαδή πενταπλάσια. Το 2014, το ΑΕΠ στη Γερμανία αναμένεται να είναι 7% μεγαλύτερο από τα επίπεδα πριν την κρίση, αλλά σε χώρες όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ιρλανδία θα είναι 7% μικρότερο από ότι πριν από την κρίση, ενώ στην Ελλάδα θα είναι 25% μικρότερο από τα προ της κρίσης επίπεδα. Κι έτσι το όλο και βαθύτερο οικονομικό και κοινωνικό χάσμα ανάμεσα στις χώρες της Ευρώπης και της ευρωζώνης, θα συνεχίζεται.


Ένα τόσο μεγάλο χάσμα ανάμεσα σε χώρες της ίδιας νομισματικής ένωσης δεν μπορεί να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα, πόσο μάλλον αν αυτό διαρκώς διευρύνεται. Αν το χάσμα δεν κλείσει, ή τουλάχιστον αν δεν αρχίσει να μειώνεται, η νομισματική ένωση θα διαλυθεί. Η επίσημη και σκοπίμως αισιόδοξη εκδοχή είναι ότι αν και δεν φαίνεται καμιά βελτίωση στην αγορά εργασίας, καμιά μείωση της ανεργίας, η ανταγωνιστικότητα έχει βελτιωθεί και ως επιχείρημα προσκομίζεται η μείωση των εξωτερικών ελλειμμάτων τα οποία συρρικνώνονται.

Στην Ελλάδα, στην Ισπανία και στην Πορτογαλία, το εξωτερικό έλλειμμα έχει μειωθεί πάνω από 7%του ΑΕΠ και στην Ιρλανδία έχει γίνει πλεόνασμα. Αυτό όμως οφείλεται σε όλες τις περιπτώσεις σε κατακόρυφη πτώση της εσωτερικής ζήτησης και των επενδύσεων. Για να αυξήσουν τις εξαγωγές τους όλες αυτές οι χώρες πρέπει να στραφούν στις υπεπόντιες αγορές εκτός ΕΕ γιατί στο εσωτερικό της ΕΕ ούτε ενθαρρύνονται, ούτε υπάρχει ανάπτυξη που θα την έκανε ρεαλιστική. Αυτό είναι το πρόγραμμα της Μέρκελ, ώστε όλες οι χώρες να αρχίσουν να μοιάζουν σε αυτό, όλο και περισσότερο στη Γερμανία και οι εξαγωγές τους να κάνουν όλο και πιο δυσεύρετο το ευρώ, (επομένως ακριβό). Δεν πρέπει όμως να μοιάζουν της Γερμανίας στο γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών της είναι στην Ευρώπη (ώστε να μην την ανταγωνίζονται) ούτε να προσπαθήσουν να χτίσουν παραγωγική βάση, βιομηχανίες και επιχειρήσεις που θα ανταγωνίζονταν τη Γερμανία στην Ευρώπη και στις παγκόσμιες αγορές. Μπορούν να κάνουν ότι άλλο μπορούν και δεν ενοχλεί τη Γερμανία. Για παράδειγμα να πάνε μετανάστες εκτός Ευρώπης για να παίρνουν εμβάσματα, να αναπτύξουν τη ναυτιλία (για να παίρνουν εμβάσματα και επενδύσεις) ή να αναπτύξουν τον τουρισμό εκτός Ευρώπης, (από Ρωσία ή Κίνα ή ΗΠΑ κλπ) ώστε να φέρνουν συνάλλαγμα από το εξωτερικό και να κάνουν το ευρώ δυσεύρετο άρα να το ανατιμούν, άρα να το κάνουν αξιόπιστο αποθεματικό νόμισμα όπως επιθυμεί η Φρανκούρτη.

Σε αυτή την προσπάθεια όμως οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δεν έχουν τη συμπαράσταση, τη χρηματοδότηση και την υποστήριξη της Γερμανίας και της ΕΕ, αλλά πρέπει να τα καταφέρουν μόνες τους στον παγκόσμιο στίβο στηριζόμενες κυρίως στην εσωτερική υποτίμηση, η οποία θα προέλθει από τη συρρίκνωση των μισθών και των εισοδημάτων, σε σημείο εξαθλίωσης του πληθυσμού, ώστε να συγκρίνονται με τους Κινέζους, Ινδούς ή Βιετναμέζους εργαζόμενους οι οποίοι εργάζονται στους αντίστοιχους κλάδους. Αφού το ευρώ και η νομισματική πολιτική δεν θα ευνοεί την ανταγωνιστικότητα αυτών των προϊόντων που μπορούν και επιτρέπεται στις χώρες του Νότου να εξάγουν σε τρίτες χώρες εκτός Ευρώπης, η μόνη τους δυνατότητα είναι να τα κάνουν ανταγωνιστικά με τη φτήνια της εργασίας που απαιτείται για να δημιουργηθούν.

Η κατάσταση αυτή είναι υποφερτή για την Ιρλανδία, η οποία έχει μετατραπεί σε φορολογικό παράδεισο για να προσελκύσει ξένες εταιρίες που θα εξάγουν για λογαριασμό της, (μειώνοντας την ανεργία και το έλλειμμα στους εξωτερικούς λογαριασμούς και αυξάνοντας το ΑΕΠ) και για την Ισπανία η οποία έχει ακόμα σημαντική βιομηχανική υποδομή και επομένως μπορεί να κάνει εξαγωγές. Σε μικρότερο βαθμό το ίδιο ισχύει για την Πορτογαλία η οποία έχει σημαντικές εξαγωγές. Η Ελλάδα όμως δεν έχει βιομηχανικές υποδομές και δεν έχει μεγάλες εμπορικές ή ενεργειακές εταιρίες που θα μπορούσαν να κάνουν εξαγωγές. Πρέπει να γίνει ο απόλυτος και φτηνότερος τουριστικός παράδεισος παγκοσμίως και οι ναυτικοί της να παίρνουν λιγότερα από τους Αιγύπτιους ή τους Φιλιππινέζους ναυτικούς για να στέλνουν εμβάσματα στο εσωτερικό της χώρας. Τα κέρδη των εφοπλιστών έτσι κι αλλιώς βρίσκονται στους φορολογικούς παραδείσους και δεν φορολογούνται ούτε συμβάλουν στο ΑΕΠ της Ελλάδας. Ούτε στη μείωση της ανεργίας, αφού τα μεροκάματα των κατώτερων πληρωμάτων, δεν επαρκούν για να ζήσει κάποιος στην Ελλάδα έστω και στο όριο της φτώχειας.

Αλλά και για τις άλλες ελλειμματικές χώρες περιλαμβανομένης της Γαλλίας, υπάρχει το ερώτημα, πόσες από αυτές τις εξαγωγές γίνονται για το κέρδος και πόσες απλώς για να επιβιώσουν οι επιχειρήσεις και να μην κλείσουν. Η επιδίωξη είναι να αναστραφεί το όλο και αυξανόμενο κόστος της πρώτης δεκαετίας του ευρώ και τώρα να αρχίσει σε όλες τις χώρες, το κόστος να μειώνεται, ώστε το εμπορικό πλεόνασμα να δοθεί στην εξόφληση του εξωτερικού χρέους δηλαδή στους τραπεζίτες και όχι στην ανάπτυξη και στην προσπάθεια μείωσης της ανεργίας.

Αυτή η προσπάθεια έχει αποτελέσματα. Η αξία της εργασίας μειώνεται παντού, η ανεργία αυξάνεται παντού και αυτό συμπιέζει ακόμα περισσότερο τους μισθούς, αλλά οι τιμές δεν μειώνονται πράγμα που εξαθλιώνει τον πληθυσμό και τους ανθρώπους. Μόνο στην Ιρλανδία έχουν μειωθεί λίγο οι τιμές. Σε καμία άλλη χώρα. Κι αυτό οφείλεται στο ότι τα καταναλωτικά προϊόντα δεν παράγονται επιτόπου, αλλά εισάγονται από το εξωτερικό μέσω φορολογικών παραδείσων, ακόμα κι αν οι ετικέτες γράφουν το όνομα ευρωπαϊκών μητρικών επιχειρήσεων. Οι εταιρίες αυτές δεν μπορούν να πιεστούν από τις τοπικές κυβερνήσεις να μειώσουν τις τιμές, ούτε φυσικά μπορούν να φορολογηθούν γιατί έχουν την έδρα τους σε υπεράκτιες επικράτειες όπου είναι αφορολόγητες και διατηρούν τα κέρδη τους στο εξωτερικό.

Έτσι η απώλεια της αγοραστικές δύναμης των εργαζομένων, δεν είναι ανάλογη με τις μειώσεις των μισθών, αλλά περίπου διπλάσια και η κατάσταση επιδεινώνεται από την υπερφορολόγηση για να καλυφθούν οι ανάγκες του κράτους σε έσοδα. Είναι χαρακτηριστική η αφοπλιστικής κυνικότητας δήλωση του Στουρνάρα, ότι «εγώ από τα ακίνητα εισέπραττα 3 δις ευρώ το χρόνο και τα ίδια θέλω να εισπράττω κάθε χρόνο, ασχέτως αν η τιμή τους μειώθηκε 50% ή αν είναι υποθηκευμένα στις τράπεζες ή αν οι άνθρωποι έχουν 50% μειωμένα εισοδήματα ή αν δεν αποδίδουν κανένα εισόδημα».

Η λιτότητα και οι  δήθεν μεταρρυθμίσεις, υποτίθεται ότι θα έφερναν ανταγωνιστικότητα, επενδύσεις, αύξηση του ΑΕΠ, και μείωση της ανεργίας, ενώ έχουν φέρει κατάρρευση των εσωτερικής ζήτησης, αύξηση της φτώχειας και της εξαθλίωσης, αύξηση της μαζικής ανεργίας και όλοι πλέον απορούν πως και δεν έχουν ξεσηκωθεί ακόμα οι εργαζόμενοι. Οι φωνές για επαναξιολόγηση, παραμένουν ακαδημαϊκού ενδιαφέροντος όσο δεν συνοδεύονται από εξέγερση των εργαζόμενων και επομένως δεν μετατρέπουν τη λιτότητα και τις μεταρρυθμίσεις σε πολιτικά και κοινωνικά μη βιώσιμες επιλογές. Κάθε μέρα που περνάει είναι κέρδος για τους τραπεζίτες και δεν έχουν κίνητρο να αλλάξουν το μίγμα της πολιτικής που εφαρμόζουν. Οι πολιτικοί τύπου Βενιζέλου, είναι εντελώς ανίκανοι να πιέσουν για να σώσουν και τους εαυτούς τους και τη χώρα και τους ανθρώπους και απλώς ρητορεύουν, ελπίζοντας ότι η κατάσταση θα βελτιωθεί από μόνη της χωρίς εκείνοι να κάνουν τίποτα, όταν η τρόϊκα θα αποφασίσει να αλλάξει το μίγμα και τότε ελπίζουν ότι πάλι εκείνους θα καλέσουν για να διαχειριστούν και να ηρεμήσουν τους εξεγερμένους…



Δημοσίευση σχολίου